فصل چهارم عبارت است از یک سخنرانی با عنوان «امام موسی بن جعفر علیه السلام» که در شب ٢٥ رجب ١٣٨٢ قمری به مناسبت وفات امام کاظم علیه السلام ایراد شده است.

«موجبات شهادت امام موسی کاظم علیه السلام» فصل پنجم این بخش را تشکیل میدهد و آن یک سخنرانی است که در تاریخ ٤ مهر ١٣٤٩ مطابق با ٢٤ رجب ١٣٨٩ در حسینیه ارشاد ایراد گردیده است.

فصل ششم مشتمل بر بحثی پیرامون «مسأله ولایتعهد امام رضا علیه السلام» است که طی دو جلسه در انجمن اسلامی پزشکان در سال ١٣٥٠ شمسی بیان شده است.

«سخنی درباره امام حسن عسکری علیه السلام» عنوان فصل هفتم است و آن بحثی است که استاد شهید در ادامه یکی از سخنرانیهای «سیره نبوی» در سال ١٣٥٤ شمسی در مسجد جامع بازار تهران به مناسبت سالگرد ولادت آن حضرت ایراد فرمودهاند.

آخرین فصل این بخش را دو سخنرانی درباره حضرت مهدی علیه السلام تشکیل میدهد که اولی تحت عنوان «عدل کلی» در تاریخ ٢٤ مهر ١٣٤٩ مطابق چهاردهم شعبان ١٣٩٠ در حسینیه ارشاد ایراد شده، و دومی به فاصله یک هفته بعد تحت عنوان «مهدی موعود» در همان مکان انجام شده است.

همانطور که در مقدمه جلد شانزدهم ذکر شد، از ابتدای جلد شانزدهم تا پایان این بخش، نظر به اینکه ترتیب تاریخی در آن حفظ شده است، میتواند به عنوان تحلیل گوشههایی از تاریخ صدر اسلام مورد مطالعه قرار گیرد؛ گرچه بخش دوم این مجلد نیز در بعضی قسمتها میتواند این نقش را ایفا کند.

بخش دوم این مجموعه را کتاب شریف داستان راستان تشکیل میدهد که چون شامل سیره معصومین علیهم السلام و سایر اولیاء دین و به طورکلی راستان و نیکان بود در این مجلد از «مجموعه آثار» قرار گرفت. استقبال کم نظیر از این کتاب از زمان اولین چاپ تا به امروز، در میان فارسی زبانان و اخیراً- به دنبال ترجمه آن- در میان سایر ملتها، بر همگان روشن است و تعداد چاپ این کتاب که از چهل میگذرد، بهترین گواه بر این مدعاست. همچنین این کتاب در سال ١٣٤٤ از سوی کمیسیون ملی یونسکو در ایران برنده جایزه یونسکو گردید. این کتاب یکی دیگر از شاهکارهای آیة اللَّه مطهری به شمار میرود و نشانی از ذوفنون بودن استاد در خود دارد. برخلاف تصور برخی، این کتاب مخصوص نوجوانان و جوانان نیست بلکه برای جوان و میانسال و پیر مفید و برای عارف و عامی سودمند و فرح زاست