مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩ - اوضاع اجتماعی عهد امام

اعتراف میکنند به خاطر این است که شیعه یک مکتب واقعی اسلامی است و آثار شیعی در هر رشته نشان میدهد که دیگر نمیتوان اتهامات سیاسی به آن بست. این آثار مولود ایمان و عقیده است؛ سیاست نمیتواند اینچنین فقه یا اخلاق یا فلسفه و عرفان یا تفسیر و حدیثی به وجود آورد. رسمیت امروز شیعه معلول طرز کار و عمل آن روز امام صادق سلام اللَّه علیه است.

مقصود این است که ائمه اطهار در هر زمانی مصلحت اسلام و مسلمین را درنظر میگرفتند و چون دورهها و زمانها و مقتضیات زمان و مکان تغییر میکرد خواه وناخواه همانطور رفتار میکردند که مصالح اسلامی اقتضا میکرد و در هر زمان جبههای مخصوص و شکلی نو از جهاد به وجود میآمد و آنها با بصیرت کامل آن جبههها را تشخیص میدادند.

این تعارضها نه تنها تعارض واقعی نیست، بلکه بهترین درس آموزنده است برای کسانی که روح و عقل و فکر مستقیمی داشته باشند، جبهه شناس باشند و بتوانند مقتضیات هر عصر و زمانی را درک کنند که چگونه مصالح اسلامی اقتضا میکند که یک وقت مثل زمان سیدالشهداء علیه السلام نهضت آنها شکل قیام به سیف به خود بگیرد و یک زمان مثل زمان امام صادق علیه السلام شکل تعلیم و ارشاد و توسعه تعلیمات عمومی و تقویت مغزها و فکرها پیدا کند و یک وقت شکل دیگر. انَّ فی ذلِک لَذِکری لِمَنْ کانَ لَهُ قَلْبٌ اوْ الْقَی السَّمْعَ وَ هُوَ شَهیدٌ [١].