مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٩ - جویای یقین

جویای یقین

در همه کشور عظیم سلجوقی نظامیه بغداد و نظامیه نیشابور مثل دو ستاره روشن میدرخشیدند. طالبان علم و جویندگان بینش، بیشتر به یکی از این دو دانشگاه عظیم هجوم میآوردند. ریاست و کرسی بزرگ تدریس نظامیه نیشابور، در حدود سالهای ٤٥٠- ٤٧٨، به عهده ابوالمعالی امام الحرمین جوینی بود. صدها نفر دانشجوی جوان جدی در حوزه تدریس وی حاضر میشدند و مینوشتند و حفظ میکردند. در میان همه شاگردان امام الحرمین سه نفر جوان پرشور و بااستعداد بیش از همه جلب توجه کرده انگشت نما شده بودند: محمد غزالی طوسی، کیاهراسی، احمدبن محمد خوافی.

سخن امام الحرمین درباره این سه نفر گوش به گوش و دهان به دهان میگشت که: «غزالی دریایی است مواج، کیا شیری است درنده، خوافی آتشی است سوزان.»

از این سه نفر نیز محمد غزالی مبرزتر و برازندهتر مینمود. از این رو چشم و چراغ حوزه علمیه نیشابور آن روز محمد غزالی بود.

امام الحرمین در سال ٤٧٨ هجری وفات کرد. غزالی که دیگر برای خود عِدل و همپایهای نمیشناخت، آهنگ خدمت وزیر دانشمند سلجوقی، خواجه نظام الملک طوسی کرد که محضرش مجمع ارباب فضل و دانش بود. در آنجا نیز مورد احترام و محبت قرار گرفت. در مباحثات و مناظرات بر همه اقران پیروز شد! ضمنا کرسی