فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٤ - شوخی طلبه ها
میگوید: ... ولی در مقیاس فرد گاهی کارهایی که احمقانه شمرده میشود هست.
متنبّی، شاعر معروف و زبردستی است، در عرب تقریباً نظیر سعدی [در فارسی زبانان] است و سعدی هم خیلی از او استفاده کرده تا آنجا که کتابی به نام سعدی و متنبّی نوشتهاند. خیلی از مضمونهای سعدی مضمونهایی است که از متنبّی استفاده کرده است. متنبّی در جاهای مختلفی بوده، سالهای زیادی نزد پادشاهان و در دربارها بوده است. رئیس یکی از قبایل، از قدیم کینهای با او داشت. بعد از سالها که متنبّی به وطن باز میگشت (خودش بود و پسرش و یک غلام) اتفاقاً از نزدیکی محلی میگذشت که دشمنش در آنجا بود. آن دشمن فهمید و به او حمله کرد. متنبّی و پسرش و آن غلام، سه نفری از خودشان دفاع میکردند. متنبّی دید که اینها بیشترند و زورشان بیشتر است، فرار کرد. غلام به او گفت: تویی که آن شعر را گفتهای که:
الْخَیلُ وَ اللَّیلُ وَ الْبَیداءُ تَعْرِفُنی | وَ السَّیفُ وَ الرُّمْحُ وَ الْقِرْطاسُ وَ الْقَلَمُ [١] | |