مثلًا او ماشین وار فکر میکرد که پیشرفت ماشین کم کم به فلان مرحله میکشد، بعد سرمایهدار جبراً چنین میکند، بعد چنین بحران ایجاد میشود و بعد انقلاب میشود. معلوم شد که نه، سرمایهدار هم میتواند یک روشن بینیای در کار خودش داشته باشد و با پیش بینی وقایع، جلو انقلابها را بگیرد. انگلستان در مستعمرات خودش با یک پیش بینی و یک آگاهی و یک زیرکی و یک عقل توانست جلو انقلابها را بگیرد و بعد استفادهاش را استمرار بدهد؛ چون پیش بینی کرد، یعنی آگاهیاش کاذب نبود و خوب درک کرد. قبل از آن که انقلاب رخ بدهد آمد به اینها استقلال داد و بعد از آن، منافعش بیش از پیش تأمین شد. همچنین «دوگل» که خودش وابسته به همان طبقات بود، آمد به الجزایر استقلال داد و بلکه وقتی هم که به آراء عمومی مراجعه کرد اکثریت قریب به اتفاق مردم فرانسه رأی دادند به اینکه الجزایر آزاد باشد، و اکنون ضمن اینکه الجزایر مستقل شده، منافعی که فرانسه از الجزایر میبرد بیش از منافعی است که در دوره استعمار خود میبُرد. این نشان میدهد که آگاهی سرمایهدار هم در کار خودش آگاهی کاذبی نیست، و به همین دلیل در کشورهایی مثل انگلستان و آمریکا با پیش بینیهای خیلی زیرکانهای که کردند توانستند جلو انقلابها را بگیرند. بنابراین، اینکه مارکس گفته بود طبقه سرمایهدار آگاهیاش همه کاذب، خیالات و موهوم است و این طبقه، طبقه مرتجع کوتاه فکری است و واقعیات را درک نمیکند، معلوم شد اینطور نیست.

اصلاحات لنین

خود کمونیستها هم این را تکذیب کردند، زیرا اگر میخواستند به حرفهای مارکس قانع باشند باید صبر میکردند قضیه خود به خود رخ دهد. مثل بچهای که از مادر باید متولد بشود؛ ماما باشد یا نباشد بچه بالاخره متولد میشود. لهذا مارکس تکیهاش فقط روی طبقات بود، چون آگاهی را از طبقه میدانست. لنین کار بزرگی که کرد این بود که آمد حزب تشکیل داد. منتها گفت حزب است که باید آگاهی طبقات را منعکس کند. این اصلاحی است در مارکسیسم. از نظر مارکسیسم وجود حزب لغو است. این یک نارسایی در مارکسیسم بود، ولی لنین بدون اینکه به روی خودش بیاورد که این اصلاحی است در مارکسیسم و تخطئهای است از مارکسیسم و مکمّل آن است،