نشست علمى - مركز فقهى ائمه اطهار(ع) - الصفحة ٥٨
البته مادر جانشين امروزه در سطح دنيا يكى از مشكلات جوامع است، بعضىها سودهاى سرشارى از اين راه كسب مىكنند و يكى از جلوه هاى برده كشى انسانى در عصر حاضر استفاده از مادر جانشين است. بسيارى از زوجهاى ثروتمند كه تحمل درد زايمان و تغيير فيزيكى بدنشان را ندارند مىآيند به خانوادههاى فقير خصوصاً در كشور هند كه فقر بيداد مىكند، متوسل مىشوند و از طريق انتقال جنين به رحم يك زن و سپس استرداد طفل، به همان هدف خودشان كه فرزند دار شدن است، مىرسند و در عين حال از عوارض منفى آن هم فرار مىكنند، به هر حال اين در جامعه كنونى ما هم مطرح است.
بحث نسب را بايد در دو جنبه بحث كنيم يكى نسب پدرى و ديگرى نسب مادرى. قبل از هر چيز بايد ببينيم ماهيّت نسب از ديدگاه فقه و شريعت چيست؟ آيا فقه در زمينه نسب يك تأسيس جديدى دارد؟ يا آنچه را كه عرف در مورد نسب داورى مىكند همان را به رسميت شناخته و به اصطلاح ما طلبهها آيا نسب داراى يك حقيقت شرعيه يا حكم شرعيه است يا شرع همان حقيقت عرفيهاى كه براى نسب است به رسميت شناخته است؟ بنابراين ناچاريم ابتدا مفهوم نسب را از ديدگاه عرفى تبيين كنيم و بعد از ادله شرعى دريابيم كه آيا اين ديدگاه عرف مورد قبول شارع قرار گرفته يا خير؟ نسب با توجه به ارتكاز عرفى (تعريفى هم كه بعضى از فقها گفتند آن