كرده است توجه به اين نكته كرده كه همان منهجى بوده كه در اين پانزده سال در اينجا جا افتاده و مرحوم آيت الله بروجردى ابتكارات خودش را در همان منهج ادامه مى‌دهد و انصافاً هم ابتكار بسيار بسيار زيبايى است و منهج مخصوص خودش است كه اين سنت را بايد گفتگو كرد و اين سنت در اينجا حفظ بشود.

من يك مقاله‌اى در مجله فرهنگستان علوم نوشته بودم كه اخيراً ديدم روزنامه همشهرى مثله كرده و يك جاهايى را سانسور كرده با عنوان احياء سنت قم، اجتهاد و اعتدال؛ چاپ كرده است.

مرحوم آيت الله العظمى بروجردى ابتكاراتى در روش و منهج علمى خود داشته است، ولى در آن چهارچوبى بوده كه آن منهج در آن پانزده سال جا افتاده و آن منهج را با ابداعات جديد تكميل كرده است، نه به طرف سامرا رفته است و نه به طرف نجف؛ نه از منهج سامرا تقليد كرده و نه از منهج نجف. تأثيرى هم متقابلًا در حوزه نجف گذاشته است ما اين تأثير را بعد از آخوند مى‌بينيم؛ بعد از آخوند، روش افرادى مثل آقا ضياء عراقى و نائينى روش استادشان است، اما يك مرتبه مى‌بينيم كه دو نفر تحت تأثير قم قرار مى‌گيرند و دست به يك ابتكار مى‌زنند كه يكى حاج شيخ محمد حسين اصفهانى است و يكى هم آقا سيد ابوالحسن اصفهانى است. هر دو به عقيده‌

من تحت تأثير متقابل جريان قم قرار مى‌گيرند. مرحوم حاج‌