نشست علمى - مركز فقهى ائمه اطهار(ع) - الصفحة ٢١ - ويژگىهاى مكتب اصولى حوزه علميه قم
نحله نجف است، يكى نحله سامرا و يكى هم نحلهاى است كه شما الآن در آن تشريف داريد به نام حوزه علميه قم.
ما اگر قبل از شيخ را كه اخباريين هستند رد كنيم و بگذريم و از شيخ شروع كنيم، شيخ انصارى در خراسان تحت تأثير شديد فلسفه سبزوارى قرار گرفته است. ملا هادى سبزوارى در خراسان رابطه تنگاتنگى با شيخ برقرار مىكند و يك تدريس متقابل كه آن هم خيلى جالب بود؛ دو نفرى هم استاد هستند و هم شاگرد و اين سند، سند مهمى است كه شيخ پيش ايشان فلسفه مىخواند و حاجى سبزوارى پيش شيخ اصول. اين رابطه يك تأثير عميق براى يك تحول عظيم ايجاد مىكند و آن اين كه شيخ وقتى كه به نجف مىآيد و حوزه اصولى نجف تحت تأثير شيخ قرار مىگيرد، اصول فقه شيخ با فلسفه حاجى سبزوارى عجين مىشود، افكار حاجى سبزوارى در درون فلسفه شيخ نفوذ عميق پيدا مىكند.
بعد از ايشان آخوند هم عيناً همينطور، آخوند خراسانى هم در اين رابطه حرفهاى حاجى سبزوارى را به علم اصول فقه سرازير مىكند و رد پاى اين مسئله را اگر انسان بخواهد بگيرد، مسائل مختلفى را در اصول مرحوم آخوند بايد ببيند. شيخ احتياطش را كاملًا حفظ كرده، تأثيرش را گذاشته، ولى مسئله را رو نكرده؛ البته دو سه جا مسائل فلسفى را مطرح و به مبناى حاجى اشاره كرده، اما آن كه دستش را رو كرده است جناب آخوند صاحب كفايه است.