تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٨٠ - شأن نزول

مطالب سوره و غرض آن

٥- در این سوره اولا اجلاء یهود بنی نضیر و حکم اموالی که از آنها ماند بیان می‌شود. ثانیا وعده منافقان که به یهود قول همکاری داده و عمل ننمودند بازگو می‌گردد و وعده آنها به وعده شیطان تشبیه شده که در دنیا انسان را وادار به کفر می‌کند و در آخرت از او بیزاری می‌نماید.
ثالثا: در مقام نتیجه‌گیری از دو ماجرای فوق، مؤمنان، موعظه و نصیحت می‌شوند که مانند آنها نباشند و خدا را فراموش نکنند، در ردیف نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ قرار نگیرند. و آن گاه موقعیت خدا را در جهان هستی با ذکر چند اسم از اسماء حسنی ترسیم می‌کند که در قرآن کریم کم نظیر یا بی‌نظیر است.

شأن نزول

در تفسیر علی بن ابراهیم قمی نقل شده: در مدینه سه قبیله از یهود زندگی می‌کردند: بنی نضیر، بنی قریظه و بنی قینقاع. میان آنها و رسول خدا پیمان عدم تعرض منعقد شده بود که هر سه پیمان شکنی کردند.
جریان عهد شکنی بنو نضیر آن بود که رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله به قبیله آنها رفت و در باره خونبهای دو نفر که مردی از صحابه آنها را کشته بود قرض می‌خواست