تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٢٩ - شأن نزول
٣- تسمیه به «معارج» به علت وقوع این کلمه در آیه سوم آنست و از کلمات ممتاز آن میباشد، به احتمال قوی این تسمیه توسط حضرت رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله بوده است.
مطالب سوره
٤- سوره مبارکه چنین شروع میشود که: سائلی نزول عذابی را که از خدا خواسته است، آن گاه از وقوع قیامت و حالات و عذاب آن سخن میگوید، سپس کم صبر و پر طمع بودن انسان و نیز عواملی که او را تکامل میبخشد، مطرح میشود و در آخر مقداری از حالات منافقان نقل و سوره به پایان میرسد.
شأن نزول
٥- در مجمع البیان از شواهد التنزیل حاکم حسکانی به سند خود از حضرت
صادق علیه السّلام از پدرانش صلوات اللَّه علیهم نقل کرده: چون رسول خدا
صلّی اللَّه علیه و آله را در روز غدیر نصب کرد و فرمود:
«من کنت مولاه فعلی مولاه»
این
سخن در آبادیها شهرت یافت، نعمان بن حرث فهری محضر آن حضرت آمد و گفت: از
طرف خدا امر کردی که به وحدانیت او و به رسالت تو گواهی بدهیم، امر کردی به
جهاد و حج و روزه و نماز و زکاة، همه اینها را قبول کردیم به اینها قناعت
نکرده تا این جوان (علی علیه السّلام) را خلیفه تعیین نمودی و گفتی:
«من کنت مولاه فعلّی مولاه»
؟! آیا این کاری است از جانب خودت یا فرمانی است از جانب خدا؟
حضرت فرمود: به خدایی که جز او خدایی نیست این کار از جانب خداست.
نعمان
برگشت و گفت: اللَّهُمَّ إِنْ کانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِکَ
فَأَمْطِرْ عَلَیْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ خدا سنگی بر سر او فرود آورد و
هلاکش کرد. و به دنبال آن نازل فرمود: سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ
لِلْکافِرینَ لَیْسَ لَهُ دافِعٌ.
این حدیث در الغدیر ج ١/ ٢٣٩- ٢٤٦ از سی مأخذ از کتاب اهل سنت