تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤١٨ - شرحها

کلمه‌ها

مدثر: جامه بر خود کشیده. اصل آن متدثّر است که تاء به دال عوض شده و در آن ادغام گردیده است، دثار (بکسر اول) لباسی است که از روی لباسها به تن کنند و نیز لباسی که در خواب بر روی خویش کشند.
رجز: آن را در آیه به ضم و کسر اول هر دو خوانده‌اند، در اصل به معنی اضطراب و لرزش است، راغب بعد از تصریح به آن می‌گوید:
چون ناقه ضعیف شود و قدمهای کوتاه بردارد گویند: «رجز البعیر». آن را در آیه گناه، عذاب و بت معنی کرده‌اند و شاید منظور اضطراب و شک باشد.

شرحها

در این آیا به آن حضرت خطاب می‌شود که مردم را انذار کند و خدا را بزرگ بداند و لباسش را پاک نگاه دارد و از اضطراب و تردید بپرهیزد، و عمل خویش را زیاد نداند و منت ننهد و برای خدا خویشتن دار باشد.
١ و ٢- یا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ.
معلوم می‌شود که آن حضرت به وقت آمدن وحی، لباس بر خود پیچیده و خوابیده بود، نظیر یا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ، در آیات دیگر خطابها به شکل یا ایها الرسول و یا ایها النبی است، آیا در اینکار تدریج و ترقّی وجود دارد؟ که در سوره علق به طور اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ و در اینجا با عبارت یا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ یا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ و بالاخره با خطاب یا أَیُّهَا النَّبِیُّ و یا أَیُّهَا الرَّسُولُ آمده است؟