طبقات ناصري(تاريخ ايران و اسلام) - سراج جوزجانی، منهاج الدین - الصفحة ١١٣ - المامون عبد اللّه بن الهارون

و به عاقبتش شهيد كردند، در ماه محرم من ثان و تسعين و مائه. و مدت عمر او بيست و هفت سال، و خلافت چهار سال بود.
(پس از امين در بغداد با) [١] ابراهيم المبارك بيعت كردند، و سبب بيعت او آن بود، كه آل عباس را در بغداد معلوم شد: كه مامون علي موسي الرضا را از مدينه بخراسان برد، و خلق را بولايت عهد او بعد از امين، مامون بيعت داد، عباسيان بترسيدند، كه خلافت از خاندان عباسيان نقل شود ابراهيم را بيعت كردند. در تشويش امين و مامون، ولايت و خلافة ابراهيم يك سال و يازده ماه بود. و اللّه الباقي و الهادي. المامون عبد اللّه بن الهارون [٢]

مبارك عهد و ولايت بود [٣]، مردي بود لعل و سپيد، فراخ چشم كشيده روي تنك موي، بر رخسار خال سياه داشت، مادر او جاريه بود بادغيسيه [٤] مراجل نام، نيكو سيرت و رعيت‌پرور و عدل‌گستر و منصف و عادل بود، در محكمه قضا خود نشستي و خطبه كردي و نماز جمعه خود گزاردي، و برادر خود مؤتمن را از بيعت خلع كرد، و ديگر برادر معتصم را ولي عهد كرد، و علم قديم را ظاهر كرد، فلسفه [٥] و حكمت و طب و نجوم را از زبان يوناني بعربيت نقل كرد، و بكرات غزو روم كرد و حصون و قلاع در آن ديار فتح كرد، و رجاء بن ابي الضحاك [٦] را بفرستاد تا علي موسي رضا را از مدينه بخراسان برد و بيعت داد خلق را بولايت علي [٧] موسي رضا بعد از مامون، و آن بسعي فضل وزير بود و فضل سهل را ذو الريا ستين لقب داده بود، و عباسيان از بيعت براشفتند و ابراهيم المهدي را بيعت كردند، مامون پشيمان شد، علي رضا را زهر داد

---

[١] جاي كلمات بين قوسين در اصل سپيد است، به تقريب اضافه شد. اين ابراهيم پسر مهدي و برادر هارون ملقب به المبارك بود (الكامل ٦- ١٤٠).
[٢] جاي اين عنوان در اصل سپيد است.
[٣] كذا في الاصل
[٤] اصل: جاريه بود او عبسه نام، مطابق بقول جمهور اصلاح شد.
[٥] اصل: فلسفي
[٦] اصل: و اجابت الضحاك. الكامل: مانند متن.
[٧] اصل: علي و موسي.