اي بخشش تو لك بجهان آورده‌كان را كف تو كار بجان آورده
از شرم [١] كف تو، خون گرفته دل كان‌پس لعل بهانه در ميان آورده سلطان قطب الدين را باول بار [٢] كه از تركستان بياوردند بشهر نيشاپور افتاد، قاضي القضاة فخر الدين بن عبد العزيز كوفي كه از اولاد امام اعظم ابو حنيفه كوفي بود رضي اللّه عنه و حاكم ممالك نيشاپور و مضافات آن او را بخريد و در خدمت و موافقت فرزندان او كلام اللّه بخواند و سواري و تير اندازي تعليم گرفت، چنانچه در مدت نزديك بصفات رجوليت (موصوف) و مذكور شد و چون به اوان شباب رسيد، او را تجار بحضرت غزنين آوردند سلطان غازي معز الدين محمد سام او را از آن تجار بخريد، اگر چه بهمه اوصاف حميده و آثار گزيده موصوف بود، اما بظاهر جمالي نداشت، و انگشت خنصر او شكستي داشت، بدان سبب او را ايبك [٣] شل گفتندي، و سلطان معز الدين در آن وقت گاه گاه، بطرف و عيش [موصوف] مشغول بودي، شبي بزم [و] نشاط فرمود، و در ان جشن هر يك را از (ان) بندگان حضرت انعامي فرمود، از نقود زر و سيم ساخته و ناساخته، هر چه از ان انعام به قطب الدين رسيد از مجلس بيرون آمد، تمامت آن مال بتركان و پرده داران و فراش و ديگر كار داران بخشيد، چنانچه از قليل و كثير با او باقي هيچ نماند، و ديگر روز اين معني بسمع اعلي رسانيدند، او را بنظر عنايت و قربت خود مخصوص گردانيد و بر اشغال خطير، پيش تخت (و) بارگاه او را نصب فرمود، و سرخيل و كاردار بزرگ شد، و هر روز مرتبه او برتر ميگشت [٤]، و در ظل حمايت سلطاني تضاعف مي‌پذيرفت تا امير آخر [٥] شد، و در آن شغل چون سلطانان غور و غزنين (و) باميان بطرف خراسان رفتند، جلادت بسيار نمود بدفع قتال سلطان شاه و او بر سر (اصحاب) پايگاه علفچي بود بطلب علف برفت، ناگاه سوار سلطان بر ايشان زد [٦]، ميان ايشان قتال قايم شد، قطب الدين (جلادت بسيار نمود، اما چون

[١] مط و پ: از رشك، درباره بهاء الدين اوشي فرغاني به لباب الالباب (ص ١٦١) و مجمع الفصحاء (١: ٤٤٢) رجوع شود.
[٢] مط: را در اول حال.
[٣] اصل: ايبك شد. راورتي و ديگر مورخان مقلد وي ازين جمله نتيجه گرفته‌اند كه معني ايبك در تركي شل باشد، ولي معني متن واضح است، و ايبك معني شل را ندارد و نام اصيل تركيست.
[٤] مط: او بر تزايد ميگشت
[٥] مط: آخور
[٦] در يك نسخه راورتي: سلطانشاه بريشان پيوست و جنگ آغاز نهاد.