طبقات ناصري(تاريخ ايران و اسلام) - سراج جوزجانی، منهاج الدین - الصفحة ٢٦٦ - السلطان طغرل بن طغرل

التاسع ركن الدين [١] قلج ارسلان‌

و چنان تقرير كردند جماعتي ثقات: كه ركن الدين قلج ارسلان در ميان لشكر مغل است با هلاوء [٢] ملعون بطرف آذربيجان، تا عاقبت او بكجا رسد؟
انشاء اللّه خير باشد. الخير ما صنع اللّه.

السلطان طغرل بن طغرل‌

نسبت اين پادشاهزاده بدو روايت گفته‌اند، بعضي روايت كنند: كه او طغرل بن طغرل [٣] ارسلان بن قزل‌ارسلان بود. سلطان طغرل پادشاه‌زاده بس بزرگ بود، و عهد دولت وي با دولت سلطان علاء الدين تكش خوارزمشاه معاصر بود، و جلادت او تا حدي بود، كه هيچ مرد مبارز گرز او را از زمين بر نتوانستي داشت. و او مرد بلند بالا و با مهابت بود. ثقات چنين روايت كنند: كه موي لب مبارك او چنان بود، كه از لب بكشيدي و پس گوش نهادي، و او از برادر زاده بچگان سلطان سنجر بود، و از پدر خرد مانده بود. فرزندان اتابك ايلدكز [٤] كه بنده سنجر بود، چون بر عراق مستولي شده بودند، پدر او ضابط عراق بود، نماند [٥] و سلطان طغرل را در قلعه از قلاع عراق حبس كردند، و مادر او را در حباله خود آورد، و مملكت عراق بتصرف خود باز گرفت چون سلطان طغرل بحد مردي رسيد، و بغايت جود و شهامت و جلادت موصوف شد، جمعي او را معونت كردند، و از حبس خلاص يافت و بيرون آمد جمعي انبوه از بندگان پدر و جدش بخدمت او پيوستند، چتر برگرفت و سلطان شد، بيتي كه در ظهور او گفته‌اند، دو مصراع در قلم آمد. بيت:
آوازه به ري رسيد سلطان آمدو ان چتر مباركش به همدان آمد

---

[١] در متن ترجمه راورتي عنوان (قطب الدين) است. در حاشيه بحواله يك نسخه ركن الدين است
[٢] اصل باهل او ملعون. پ و متن راورتي: هلاو كه در برخي از نسخ راورتي هلاكو نيز آمده، در اصل خطي من در مباحث ما بعد اين نام عموما (هلاو) و گاهي هم بدو واو (هلاوو) است، كه ما املاي قديم را در متن آورديم.
[٣] راورتي: طغرل بن طغرل بن قزل‌ارسلان.
[٤] اصل: آن التكين، راورتي: اتابك ايلدگز.
[٥] اين عبارات پريشان بنظر مي‌آيد. در (پ) نيز چنين است، شايد سقطي داشته باشد، در ترجمه راورتي (نماند) را به (چون بمرد) در انگليسي تعبير كرده است.