طبقات ناصري(تاريخ ايران و اسلام) - سراج جوزجانی، منهاج الدین - الصفحة ١١٩ - المكتفي باللّه

بيست و سه سال بود، و فوت او به فجأ [١] بود رحمه اللّه، در شب دوشنبه نوزدهم ماه رجب، سنه تسع و سبعين مائتين بود. المعتضد باللّه‌

ابو العباس احمد بن الموفق. نام او احمد و محمد بود، و بروايتي طلحه بن المتوكل [٢] و روز خلافت سي و هفت سال بود، و ولادت او در ربيع الاول سنه ثلاث و اربعين و مائتين. و او مردي عالم و نيكو سيرت و ضابط بود، و هر خللي كه بعد از موفق در كار خلافت آمده بود بقرار باز آورد، و در عصر او خوارج در ديار شام فساد كردند، معتضد خود بشام رفت، و خوارج را قهر كرد، و رافع هرثمه [٣] را از ايالت خراسان معزول كرد، و نصر احمد ساماني را خليفه كرد در ما وراء النهر. و عمرو ليث را ايالت خراسان داد، و بعد از مدتي اسماعيل ساماني عمرو ليث را اسير كرد، و بخدمت معتضد فرستاد، و ايالت خراسان بتمام، حوالت او فرمود، و مدت خلافت او نه سال و نه ماه بود، و بروايتي ده ساله و نه ماه. و فوت او بيست و دوم ماه ربيع الاول [٤] سنه تسع و ثمانين و مائتين بود.

المكتفي باللّه‌

ابو محمد علي بن المعتضد. مادر او ترك بود جيجك [٥] نام، ولادت او در بغداد بود غره ماه ربيع الاول سنه اربع و ستين و مائتين. او را پيش از فوت پدرش بسه روز بيعت كردند. چون معتضد برحمت حق پيوست موكد گشت. و او مردي كريم. و عاقل و خوب اخلاق بود، و در ايام او زكرويه [٦] خارجي بسواد كوفه خروج كرد، و مكتفي رضي اللّه عنه لشكر فرستاد، بعد از وقايع بسيار

---

[١] اصل: فوت او به قجقا بود. مجمل و الكامل: بصورت فجاء با فراط خمر در بغداد بمرد.
[٢] كذا شايد چنين باشد: (نام پدر او ابي احمد موفق بود و بروايتي طلحه بن المتوكل) زيرا كنت موفق ابي احمد بود (الكامل ٧- ١٨٢).
[٣] اصل، رانع هر شمه. پ: هر همه الكامل (٧- ١٧٣): رافع هرثمه
[٤] الكامل: ربيع الاخر
[٥] اصل: خنجك. پ: خجك طبري و الكامل و سيوطي: جيجك
[٦] اصل وپ: كرويه، الكامل (٧- ٢١٨) زكرويه.