اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٨٨ - صنعت بعد از انقلاب ایران مرسدس بنز

صورت یک ماشین سکه زنی برای صاحبان خود، یعنی خیامیها عمل می کرد. تقاضا برای اتومبیلهای

پیکان ساخت این کارخانه آن قدر زیاد بود که مشتریان آن ٦ ماه قبل از تحویل اتومبیل پول پرداخت

می کردند و بازار مینی بوسهای تولیدی آن نیز رو به گسترش بود. خیامیها از ایران فرار کرده اند، ولی

دولت موقت نیز نتوانسته است کارخانه ایران ناسیونال را ویران سازد. سرمایه در گردش این کارخانه

در اوایل انقلاب بیش از یک میلیارد تومان (١٣٥ میلیون دلار) بود. همین امر سبب شد که کارخانه

بتواند بحرانهای ناشی از افزایش دستمزد کارگران را پشت سر بگذارد و افزایش تقاضا برای

مینی بوسهای آن نیز بازار تولیدات کارخانه موتور دیزل سازی ایران را گرمتر ساخته است.

٥ طبق استانداردهای تبریز و حتی ایران، کارخانه دیزل سازی ایران یک شرکت سودآوری برای

سهامدارنش بوده است. دریافتی سالانه بیش از ٦٠٠ میلیون تومان (حدود ١٠٠ میلیون دلار) و

واردات قطعات شرکت دیلمر بنز نیز معادل ١٠٠ میلیون مارک در سال بوده است، با این حال سود

شرکت در سال ١٩٧٧ معادل ٨٠ میلیون تومان (یا بیش از ١٠ میلیون دلار) بود و برای ١٣٠٠ نفر از

تبریزیها تأمین کار می نمود. ظرفیت تولیدی کنونی کارخانه ٥٠ درصد است، ولی حقوق افزایش یافته

نیروی کار خود را می پردازد (چون قابل کاهش نیست) و ماهانه ٥ میلیون تومان ضرر می دهد (حدود

٨٠٠٠٠٠ دلار). علت اصلی ضررها نیز استفاده از کاهش ذخایر ارزی و استفاده از اعتبارهای بانکی

است. قبل از انقلاب، شرکت دیلمربنز آلمان قطعات لازم برای این کارخانه را با ٥٠ درصد پیش

پرداخت و پرداخت مازاد آن با اقساط ٩، ١٢ و ١٥ ماهه می فروخت. پس از انقلاب این نسبت به ٢٠

درصد و ٨٠ درصد تغییر کرد و پس از آنکه شرکت بیمه هرمز صادرات این شرکت را بیمه ننمود،

شرکت دیزل سازی ایران نیز مجبور شد با استفاده از اعتبارنامه، خریدهای خود را انجام دهد.

٦ انقلاب روابط بین مدیریت و نیروی کار کارخانه دیزل سازی را در کوتاه مدت دستخوش

تغییرات فاحش ساخته است. آقابیگیان در اوایل سال ١٩٧٤ به صورت معاون مدیر عامل کارخانه

درآمد. آقا بیگیان که از ارمنیهای بومی تبریز است ١٣ سال در آلمان اقامت داشته، لیکن در سال

١٩٧٠ به عنوان مهندس به ایران بازگشته و در نتیجه تلاش و کوشش خود در این کارخانه به سمت

مدیر عامل درآمده بود. هیئت مدیره پس از انقلاب آقا بیگیان را به عنوان مدیر عامل برگزید و کمیته

انقلاب کارخانه نیز در جلسه ای پرجنجال با شرکت ١٣٠٠ کارگر کارخانه او را در همین پست ایفاء

نمود. کمیته اولیه کارخانه مرکب از ٢٩ نفر (چند کمونیست) بود، اما پس از آن کارگران، یک کمیته ٥

نفره مرکب از کارگران بسیار مذهبی کارخانه را برگزیدند. آقا بیگیان معتقد است که کارگرانی که

می خواهند مشکلات خود را مستقیماً با وی در میان بگذارند باید حتماً از این کمیته بگذرند. در عین

حال که این امر نشانه اعتماد و اطمینان است ولی میزان تقاضا برای اوقات کار او افزایش می یابد.

٧ حتی قبل از انقلاب نیز آقا بیگیان به صورتی بسیار جدی نسبت به ناراحتیها و کمبودهای

کارگران عکس العمل نشان داده بود. برخلاف میل کارمندان وی به کارگران اجازه داد که از کلوپ،

استخر و میدان تنیس شرکت استفاده کنند. وی کار احداث محل مسکونی ٢٥٠٠٠٠ دلاری خود در

تبریز را متوقف ساخت و به سکونت در خانه ای کوچکتر در تبریز ادامه داد. وی خاطرنشان ساخت که

برای کارگران مذهبی محل برگزاری نماز وجود نداشت و به همین دلیل کار احداث یک مسجد

کوچک را در کارخانه آغاز نمود. او از راننده استفاده نمی کند. اتومبیل مرسدس بنز جدید خود را