تمام تولید نفت فعلی پاکستان از شش حوزه واقع در بخش شمالی حوضچه ایندوس(١) تأمینمی گردد. و در نقاط دیگر آن نیز اکتشافاتی در حال انجام است. (به نقشه صفحه ٣٠ مراجعه کنید).(٢) به

طور مثال در سال ١٩٧٦ دولت پاکستان در مورد منابع نفت واقع در مرکز حوضچه ایندوس تبلیغات

زیادی راه انداخت. با وجود اینکه فقط مطالعات مقدماتی انجام گرفته است، شرکت دولتی توسعه گاز و

نفت با کمال خوش بینی یافته ها را شامل ٢٠٠ میلیون بشکه نفت و ٤ تا ٥ ترلیون فوت مکعب گاز

تخمین می زند. با این وجود منابع خصوصی صنعت نفت معتقدند که این ذخایر حاوی گاز تقطیر شده

بوده و دارای نفت توام با گاز نمی باشد.

سلسله جبال مکران(٣) در حوضچه بلوچستان که در غرب منطقه فعالیتهای نفتی حوضچه ایندوس واقع شده به تازگی مورد اکتشاف قرار گرفته است. با وجود اینکه مطالعات زمین شناسی در این منطقه

پایان نیافته، علائمی حاکی از وجود نفت در بعضی از بافتهای به خصوص مکران بدست آمده است.

کمپانی ماراتون یونیون(٤) که تنها کمپانی خارجی در حال کار در منطقه است، در داخل و خارج ازخشکی به حفاری مبادرت ورزیده است.

آموکو(٥) با کسب امتیازاتی در منطقه ای به وسعت کلی ٧٧٧٠٠ کیلومتر مربع که عمدتا در ناحیه فلات پوتوار(٦) واقع شده بزرگترین فعالیتهای اکتشافی را انجام می دهد. تگزاس گلف در سند(٧) یعنیبخش جنوبی حوضچه ایندوس دارای دو منطقه امتیازی می باشد. مطالعات لرزه نگاری انجام شده

توسط این کمپانی دو تشکیلات زمین شناسی نویدبخش و عمیق نفتی را نشان داده، و حفاری نیز در

چند ماه آینده انجام خواهد شد. تگزاس گلف یک چاه اکتشافی دیگر نیز در سومین منطقه مورد امتیاز

خود یعنی منطقه کارک(٨) در مرز شمال غربی این ایالت در اواخر سال جاری حفر خواهد کرد. خلاصهاینکه این فعالیتها کم بوده و نشان می دهد که نسبت به وجود منابع عظیم نفت در پاکستان اعتماد

چندانی نمی شود. پاکستان در طول ١٥ سال گذشته در کشف و توسعه گاز طبیعی بیش از نفت موفقیت

داشته است. آمار تولید گاز توسط دولت اعلام نمی شود لیکن در سال ١٩٧٦ حدود ١٩٠ میلیارد فوت

مکعب گاز تولید شده بود. ذخایر گاز معادل ٢١ تریلیون فوت مکعب برآورد شده که حوزه سوئی(٩) در

١- Indus. ٢- منظور صفحه ٤١ اسناد انگلیسی است که درCD شماره ٧ موجود است. ٣- Makran Ranges. ٤- Marathon - union. ٥- Amoco ٦- Potwar Plateau. ٧- Sind. ٨- Karak. ٩- Sui.