اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٥٩٤ - موضع رهبری نهضت، حضرت امام خمینی (ره)
آمریکا در تهران خواستار هرگونه اطلاعاتی که برای دفاع از لایحه در مجلس می توانست مفید واقع
گردید.
مذاکرات مجلس شورای ملی
مذاکرات مجلس شورای ملی
سرانجام در ٢١/٧/١٣٤٣، لایحه کاپیتولاسیون در مجلس شورای ملی طرح شد. جلسه از
ساعت ٨ صبح تا ٥ بعد از ظهر، بدون هیچ گونه توقفی حتی برای صرف ناهار، ادامه پیدا کرد.
درخواست نمایندگان برای ادامه بحث در جلسه بعد مورد موافقت قرار نگرفت. دولت منصور
می خواست به هر صورت در همان جلسه مسئله را خاتمه دهد. این جلسه طولانی بسیار پرتشنج بود
و مخالفتهای شدیدی از طرف چند تن از نمایندگان علیه لایحه ابراز شد. پس از ساعتها بحث،
سرانجام رأی گیری به عمل آمد و این لایحه با ٧٤ رأی موافق در مقابل ٦١ رأی مخالف به تصویب
رسید. از ١٨٨ نماینده مجلس، بیش از ٥٠ نفر غائب بودند که اکثر غایبین، عمدا در جلسه حضور
پیدا نکرده بودند. به این ترتیب این لایحه با اکثریت بسیار ضعیفی به تصویب رسید. شکل مفتضحانه
تصویب این لایحه موجب نگرانی شدید آمریکاییها شد و آنها را واداشت تا به ریشه یابی این مخالفتها
بپردازند.
موضع شاه و پاداش خیانت
موضع شاه و پاداش خیانت
شاه که از نحوه تصویب این لایحه بشدت خشمگین شده بود، تلویحا نمایندگان را مورد عتاب
قرار داد و از اینکه مخالفتهای بعضی از نمایندگان بیش از اندازه و غیر قابل تحمل بوده است، سخن
گفت و آنها را به دسیسه چینی و جاسوسی متهم کرد. در نهایت به آنها دستور داد که در جلسات بعدی
با بهانه تراشی هائی از قبیل «درست نفهمیدن لایحه» و یا «توضیحات ناکافی مقامات»، اظهارات خود
را پس گرفته و اظهار پشیمانی کنند.
به دنبال تصویب لایحه کاپیتولاسیون، دولت آمریکا موافقت نمود که یک وام ٢٠٠ میلیون دلاری
برای خرید تجهیزات نظامی آمریکا در اختیار دولت ایران قرار گیرد. به این ترتیب رژیم شاه، بابت
خیانت بزرگش مزد ناچیزی را از ارباب خود دریافت نمود.
موضع رهبری نهضت، حضرت امام خمینی (ره)
موضع رهبری نهضت، حضرت امام خمینی (ره)
چند روز پس از تصویب این لایحه، حضرت امام خمینی (ره) از مضمون لایحه و محتوای
مذاکرات مجلس و نحوه تصویب آن اطلاع پیدا کردند و به سرعت نسبت به آن واکنش نشان دادند. در
روز ٤ آبان ١٣٤٣، یعنی دو هفته پس از تصویب کاپیتولاسیون ، حضرت امام طی سخنرانی
شدیداللحنی در شهر قم، اظهار فرمودند:
«استقلال ما را فروختند و باز هم چراغانی کردند... دولت سابق این تصویب را کرده بود و به کسی
نگفت. دولت حاضر این تصویب نامه را در چند روز پیش، برد به مجلس و در چند وقت پیش از این،
به سنا بردند و با یک قیام و قعود مطلب را تمام کردند و باز نفسشان در نیامد... دولت با کمال وقاحت
از این امر ننگین طرفداری کرد. ملت ایران را از سگهای آمریکا پست تر کردند،... چرا؟ برای اینکه