١٦ هندوراس١٧ اندونزی١٨ ایتالیا١٩ ژاپن٢٠ کره (جنوبی م)٢١ لائوس٢٢ لیبی٢٣ لوکزامبورگ٢٤ هلند٢٥ نیکاراگوئه٢٦ نروژ٢٧ پاکستان٢٨ پرو٢٩ فیلیپین٣٠ پرتغال٣١ عربستان سعودی٣٢ سنگال ٣٣ اسپانیا٣٤ تایوان٣٥ تایلند٣٦ ترکیه٣٧ اوروگوئه٣٨ ویتنام (جنوبی م)

توضیح قانونی درباره لایحه کاپیتولاسیون

سند شماره (٢٧)

مرجع: تلگرامهای ١٩٥ A، ٤٠٤، ٤٤٨ و ٤٨٧ سفارتتاریخ: ٢ نوامبر ١٩٦٤ ١١ آبان ١٣٤٣

از: سفارت آمریکا تهران به: وزارت خارجه واشنگتن طبقه بندی: خیلی محرمانه

تلگرام ارسالی به شماره ٤٩٥پیام تیم کشوری

موضوع عبارت است از توضیح قانونی درباره لایحه وضعیت که به زودی تحت عنوان قانون بسط

مصونیتهای کنوانسیون وین (شامل افرادی که در ماده ١، بند (و) شرح داده شد) به «فرمانده و اعضای

هیئتهای مستشاری نظامی ایالات متحده در ایران، که براساس قراردادهای مربوطه در استخدام دولت

ایران می باشند.»

همانگونه که در تلگرامهای مرجع توضیح داده شد، عبارات این قانون ناقص است اما توضیحاتی

که در حین بحث در مجلس ارائه شد (و یا به هر صورت اجازه داده شد تا مورد بحث قرار گیرد)،

روشن می سازد که دولت قصد داشت به یادداشتهای مبادله شده در سال گذشته، اعتبار قانونی بدهد.

در یادداشت ٢٩٩ همانگونه که در تلگرام ٤٤٠ وزارت خارجه تأیید شد، از عبارت «در استخدام

دولت ایران» به دقت اجتناب گردید و افراد مشمول مصونیت را «پرسنل نظامی ایالات متحده یا

کارمندان غیر نظامی وزارت دفاع و بستگانشان که اهل خانه آنها می باشند و در ایران بر طبق

توافقنامه ها و ترتیبات منعقده میان دو دولت و در ارتباط با مشاوره و کمک نظامی، مستقر هستند»

تعریف نمود. به هر حال باید متذکر شد که اگر چه دولت به یادداشتها اشاره نمود، ولی تعریف جامع

مورد نظر در یادداشت ٢٩٩ را تأمین نکرد. از طرف دیگر، این یادداشتها برای کمیسیون امور خارجی

قرائت شد.

در طی مذاکره با وزارت امور خارجه پس از تصویب لایحه وضعیت (ما عمدا مذاکرات را با توجه

به جو متشنج سیاسی، غیر رسمی و آزمایشی نگه داشتیم)، با موقعیت متضادی روبه رو شدیم. از یک

سو میرفندرسکی، معاون وزیر امور خارجه، اذعان داشت که لایحه وضعیت و یادداشتهای مبادله شده

«یکی است»، اما از سوی دیگر احساس می کرد که ممکن است فرض شود که این قانون جایگزین