اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٤٦٤ - بنگلادش
ذخایر گاز طبیعی که در حال حاضر نیز چشمگیر می باشد خیلی بهتر است. اکثر احزابی که در
ناآرامیهای کنونی پاکستان رقیب هستند دریافته اند که نقش کمپانیهای نفتی خارجی در اکتشاف و
گسترش می تواند از وابستگی آنها به نفت وارداتی بکاهد. احتمالاً دولت جدیدی که روی کار می آید
انگیزه هایی برای نگهداشتن کمپانیهای خارجی در پاکستان فراهم خواهد کرد.
بنگلادش
بنگلادش
با وجود اینکه بنگلادش تا به حال به نفت دست نیافته، ولی دارای ذخایر گاز طبیعی عمده ای است
که بعضی از آنها از سال ١٩٦٠ تاکنون مورد بهره برداری قرار گرفته اند. حفاری مناطق نویدبخش
داخل و خارج از خشکی علیرغم اختلافات مرزی این کشور با هند و برمه که موجب پیچیدگی بعضی
از عملیات شده ادامه دارد. شرکتهای نفتی خارجی از سال ١٩٧٤ در مناطق خارج از خشکی مشغول
بکار بوده و اخیرا به آنها اجازه فعالیت در داخل خشکی نیز داده شده ولی در عین حال مناطقی که
دارای بهترین تواناییها می باشد برای دولت حفظ شده است.
چشم انداز زمین شناسی
دورنمای گاز و نفت بنگلادش در حوضچه آسام(١) در نیمه شمالی کشور در نوار ساحلی آراکان(٢) در جنوب که تا درون خاک برمه امتداد می یابد، متمرکز می باشد. (به نقشه صفحه ٣٠ نگاه کنید.)(٣)
دورنمای گاز در این کشور بسیار امیدوارکننده است. برآوردهای اخیر توانایی ذخایر گازی را بین ١٨
تا ٢٥ تریلیون فوت مکعب نشان می دهد که ظاهرا بخش اعظم آن شامل حدس خوش بینانه ای در
مورد تواناییهای مربوط به حوزه های خارج از خشکی می باشد.
برداشت گاز از چهار حوزه تولیدی کشور در سال ١٩٧٦ تقریبا معادل ٣٠ میلیارد فوت مکعب
بود. سه حوزه از چهار حوزه مذکور در شمال شرقی بنگلادش واقع شده اند. قرار است در حوزه
بخرآباد(٤) در شمال شرقی نیز حفاریهایی برای ارزیابی صورت گیرد. ولی اطلاعات اخیر حاکی ازآنست که گسلهای ژئولوژیکی این حوزه را به سه بخش تقسیم کرده و بخش عمده گاز تنها در قسمت
مرکزی آن قرار گرفته است. محتوای گاز متان حوزه بخرآباد نیز مانند گاز حاصله از حوزه های
قدیمی تر بیش از ٩٤ درصد است. در حجله مولادی(٥) و بگمگانی(٦) نیز گاز پیدا شده، و با وجودکوچک بودن این حوزه ها حفاریهای دیگری نیز صورت خواهد گرفت.
در اواخر سال ١٩٧٦ کمپانی نفتی یونیون در ٨٠ کیلومتری خارج از خشکی خلیج بنگال به گاز
دست یافت. این کمپانی هنوز در مورد بهره برداری و یا انجام اکتشافات بیشتر تصمیم نگرفته است. در
١- Assam. ٢- Arakan coastal Belt. ٣- منظور صفحه ٤٣ اسناد انگلیسی است که درCD - شماره ٧ موجود است. ٤- Bakhrabad. ٥- Hijla - Muladi. ٦- Begumgani.