اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٧٦٥ - توضیح شمول لایحه وضعیت
مجازات می باشد.
سفارت ایالات متحده موقع را مغتنم شمرده، احترامات فائقه خود را تجدید می نماید.
سفارت ایالات متحده آمریکا تهران
٩ دسامبر ١٩٦٤
توضیح شمول لایحه وضعیت
سند شماره (٥٦)
تلگرام هوایی به شماره ٣٠٦ Aتاریخ ١٢ دسامبر ١٩٦٤ ٢١ آذر ١٣٤٣
از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت امور خارجه
مرجع: تلگرام سفارت به شماره ٦٤٣ به تاریخ ٩ دسامبر ١٩٦٤طبقه بندی: خیلی محرمانه
موضوع: توضیح شمول لایحه وضعیت
ضمائم این تلگرام، کپی سه یادداشت مبادله شده به تاریخ ٩ دسامبر می باشد، که به منظور روشن
کردن مصونیتها و معافیتهایی که در یادداشتهای مبادله شده سال گذشته (یادداشت ایران به شماره
٨٢٩٦ و یادداشت آمریکا به شماره ٢٩٩) آمده است، مبادله شده است. تصویب لایحه وضعیت در
١٣ اکتبر (٢١ مهر م) که ظاهرا این مصونیتها و معافیتها را تنها برای گروه محدود و معینی از پرسنل
آمریکایی در نظر می گیرد، باعث شد تا مفاد این یادداشتها تحت الشعاع لایحه قرار گیرد. تبادل
یادداشتهای کنونی، توضیح مورد نظر را فراهم می کند.
از دو ماه پیش که لایحه تصویب شد و در واقع حتی قبل از آن ما با وزارت خارجه مذاکراتی
داشته ایم تا اطمینان حاصل کنیم که هدف اساسی از مبادله یادداشتهای اولیه، صرف نظر از تعبیرات
محدود کننده احتمالی قانون وضعیت، تحقق می یابد. این مذاکرات که با پیچیدگیهای قانونی و مسائل
سیاسی درگیر بوده و در طی تلگرامهای سفارت به شماره های ٤٩٥ و ٦٣٠ گزارش گردیده، کاملاً
دشوار و طولانی بوده است.
راه حل مورد قبول طرفین در دو یادداشت وزارت خارجه مندرج است. اولی (یادداشت شماره
٩٧٦٠، ضمیمه یک) صرفا سفارت را از تصویب اخیر قانون وضعیت در مورد «رئیس و اعضای هیئت
مستشاران نظامی آمریکا در ایران که تحت موافقتنامه های مربوطه در استخدام دولت شاهنشاهی
هستند»، آگاه می سازد. دومی (یادداشت شماره ٩٧٦٢، ضمیمه ٢) به کنوانسیون وین اشاره دارد و
توافق دولت ایران را باشمول کامل مصونیت به «پرسنل نظامی و غیرنظامی آمریکایی که تحت
موافقتنامه ها و ترتیبات منعقده میان دو دولت در ایران بسر می برند» و تحت عنوان کارمندان اداری و
فنی سفارت مطابق با تعریف مندرج در بند (و) از ماده اول کنوانسیون وین «معرفی» شده اند، اعلام
می دارد. جوابیه سفارت به این دو یادداشت (یادداشت شماره ٢٨٢، ضمیمه ٣)، حاوی شرایط الغاء
مصونیت می باشد، که مجوز آن در تلگرام شماره ٤١٣ وزارت امور خارجه آمده است. جوابیه سفارت
این مکاتبه را به هم پیوند می زند. هر دو یادداشت ایران در پاسخ به یادداشت ٢٩٩ ما (تلگرام شماره
٥٥٢ سفارت) می باشد که به صورتی غیر مستقیم نیز توسط قانون وضعیت تأیید شده است. پاسخ ما با
صراحت بیشتری، دو یادداشت ایران را همچنین با یادداشت اولیه به شماره ٢٤٣ ما که موجب کل
مکاتبه گردیده است، پیوند می دهد.