ایشان ضمن طبقه‌بندی و مرتب‌سازی اسناد، راویان و محدثان شیعه را به «صغار» و «کبار» تقسیم کرده و میانگین عمر هر طبقه را سی سال می‌داند.[١٥] هم‌چنین راویان احادیث از اصحاب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) تا زمان شیخ طوسی (م. ٤٦٠ق) ـ نویسندۀ آخرین کتاب از کتب اربعه ـ را به دوازده طبقه[١٦]و تا زمان خود را به ٣٦ طبقه تقسیم کرده است.[١٧]

ایشان در تصحیح و تعیین ارسال در سند روایات، از این روش ابداعی و ابتکاری بهره جسته و تعداد بسیاری از ارسال‌های راه‌یافته در اسناد را کشف کرده است. در ترتیب اسانید کتاب الکافی حدود ٥٥٠ مورد و در ترتیب اسانید تهذیب الأحکام ٢٦٠ مورد ارسال با این روش شناسایی شده است. در ادامه، به نمونه‌های بهره‌گیری از این روش در کشف ارسال روایات اشاره می‌شود.

نمونۀ نخست: در سند الکافی چنین آمده:

عَلِیُ‌ بْنُ‌ إِبْرَاهِیمَ‌ عَنْ‌ أَبِیهِ‌ عَنْ‌ حَمَّادٍ عَنْ‌ أَبَانِ‌ بْنِ‌ تَغْلِبَ‌ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ (علیه‌السلام) ‌ الْجُزْءُ وَاحِدٌ مِنْ عَشَرَةٍ و... .[١٨]

آیت‌الله بروجردی با تبیین رابطه میان ابراهیم بن هاشم، حماد و أبان بن تغلب به کشف افتادگی در سند رسیده است، چراکه اگر مراد از حماد، ابن‌عثمان باشد روایت بدون واسطۀ ابراهیم بن هاشم از او مرسل خواهد بود و اگر حماد بن عیسی باشد، روایت مستقیم او از أبان بن تغلب مرسل است.[١٩] دانسته‌های رجالی نشان از درستی داوری ایشان دارد و مشکل ارسال، هم از ناحیۀ راوی و هم از سوی مروی‌عنه متصور است، زیرا حماد بن عیسی در حدود سال‌های ١١٦یا ١٣٧ قمری[٢٠] به دنیا آمد و در سال ٢٠٨ یا ٢٠٩ قمری درگذشت.[٢١] هم‌چنین حماد بن عثمان از اصحاب امام صادق (علیه‌السلام) [٢٢] و متوفای سال ١٩٠یا ١٩٤ قمری است.[٢٣] از آن‌جا که أبان بن تغلب نیز متوفای سال ١٤١ قمری است، روایت مستقیم حماد از وی مشکل است. توجه به این نکته نیز ضروری است که روایت حماد از أبان بن تغلب، تنها در همین

[١٥]. نهایة التقریر، ج١، ص٢٣٧، به نقل از: المنهج الرجالی، ص٩٧.

[١٦]. الموسوعة الرجالیة، ج١، ص‌١١ـ‌١١٣.

[١٧]. ر.ک: الموسوعة الرجالیة، ج١، ص‌١١ـ‌١١٣؛ البدر الزاهر، ص٢٦ـ‌٢٧؛ المنهج الرجالی، ص٩٧؛ دانشنامه جهان اسلام، ج٣، ص٢٥٣.

[١٨]. الکافی، ج٧، ص٤٠، ح٣.

[١٩]. الموسوعة الرجالیة، ج١، ص٢٠١؛ اسانید کتاب الکافی، ج٨، ص١٣٤.

[٢٠]. میزان الإعتدال، ج١، ص٥٦٨، ش٢١٦٠؛ خلاصة الاقوال، ص٥٦، ش٢؛ رجال النجاشی، ص١٤٣، ش٣٧٠.

[٢١]. رجال النجاشی، ص١٤٣، ش٣٧٠؛ الفهرست، ص٥٨، ش٦١؛ میزان الاعتدال، ج١، ص٥٩٨؛ الوافی بالوفیات، ج١، ص٢٢٨، ش١٦١.

[٢٢]. رجال الطوسی، ص١٧٣، ش١٣٩.

[٢٣]. رجال النجاشی، ص١٤٣، ش٣٧١؛ میزان الاعتدال، ج١، ص٥٦٨، ش٢١٦٠.