با توجه به آنچه گذشت، آیت‌الله بروجردی در شناسایی افتادگی راه‌یافته در برخی اسانید روایات، به تبیین چرایی ارسال پرداخته که می‌تواند بیان‌گر مستندات ایشان در تصحیح سقط در سند باشد؛ هرچند در اغلب موارد بدون تبیین دلیل ارسال، تنها به نابسامانی در سند اشاره کرده است که کشف علت به ‌دقت و تتبع بیشتری نیاز دارد.

نتیجه گیری

آیت‌الله بروجردی در الموسوعة الرجالیۀ، به‌ویژه ترتیب اسانید کتاب الکافی و تهذیب الأحکام، به تصحیح آسیب‌های وارده به اسناد روایات پرداخته است. تأکید این نوشتار بر آسیب ارسال در اسناد بوده و بر این باور است که در ٨٨٠ سند روایاتِ دو کتاب الکافی و تهذیب الأحکام (حدوداً)، ارسال رخ داده است.[١١٠] در این مقاله، رویکرد رجالی آیت‌الله بروجردی در روش کشف و تصحیح ارسال در سند روایات، مورد تحلیل قرار گرفته است. ایشان بیشتر با دو شیوۀ «شناخت طبقات راویان» و «بهره‌گیری از مقایسۀ روایت با دیگر اسناد همگون» به شناسایی و تصحیح افتادگی راه‌یافته در سند پرداختند. هم‌چنین در ضمن شناسایی این اسناد، به دلایل ارسال اسناد اشاره کرده‌اند که در نتیجۀ بررسی‌ها، چهار دلیل: اشتباه نسخه‌برداران، قلب در اسامی راویان، تصحیف در نام راوی و همانندی نام راویان یافت شد.

[١١٠]. این آمار با شمارش از تعلیقات ایشان از دو کتاب ترتیب اسانید الکافی و ترتیب اسانید تهذیب الأحکام استخراج شده است.