و یا در جایی دیگر حضرت (علیه‌السلام) به مأموران مالیات و خراج خود در دولت اسلامی دستور می‌دهد: «مبادا مسلمانی یا یهودی‌ و یا مسیحی را به خاطر یک درهم خراج و مالیات، تنبیه کنی و کتک بزنی و یا چارپایان آن‌ها را برای گرفتن مالیات، به فروش برسانی!»[٤٤٠] و همان‌گونه که از روایت روشن است، حضرت دربارۀ گرفتن خراج و مالیات نیز نسبت به مسلمان و اهل کتاب، به عدالت رفتار کرده و فرقی بین آن‌ها نمی‌گذارد که این خود نمونۀ بارزی از نحوۀ برخورد و رفتار عدالت‌محورانۀ حضرت است با غیرمسلمانان و اهل کتاب.

امیرمؤمنان (علیه‌السلام) هنگامی که پیرمرد نصرانیِ ازکارافتاده را در حال گدایی مشاهده فرمود، به مأمورانش تذکر داد که باید به وضعیت رفاهی وی رسیدگی شود، چراکه تا پیش از ناتوانی در حکومت اسلامی فعالیت می‌کرده و بر اثر پیری و نابینایی، نیازمند کمک دیگران شده است.[٤٤١]

در فرمان حکومتی امام علی (علیه‌السلام) به مالک اشتر، حضرت اشاره دارد به این‌که: «دربارۀ مردم با رحمت و محبت رفتار کن که مردم یا برادر دینی تواَند و یا در خلقت و آفرینش همچون تو هستند.»[٤٤٢] در این فراز از نامه، پیروان ادیان الهی و حتی غیر ایشان جزء کسانی خواهند بود که اگرچه به لحاظ دینی مسلمان نیستند، اما دست‌کم در آفرینش همانند ایشان هستند و از این رو، مشمول سخن امام می‌شوند. ترکیب «اشعر قلبک» بیان‌گر رحمت ملازمی است که از جان انسان جدا نمی‌شود، و در کنار دو واژۀ «محبت» و «لطف» همگی بیان‌گر سرشار شدن محبت هستند.

امیرمؤمنان (علیه‌السلام) در نامۀ خود به مالک توصیه می‌کند که: سرشاری محبت خود را برای همگان به کار بند، و تصریح می‌کند که مردم یا در دین با تو یکی هستند و یا هم‌نوع تواَند. بنابراین، حاکم اسلامی باید با اهل کتاب همانند مسلمانان رفتار کند و دربارۀ آنان نه تنها از مهر و محبت خود دریغ نورزد که سرشار هم نماید. در این نامه، حضرت به عنوان حاکم اسلامی، از واژۀ «ناس» به معنای «مردم» نُه مورد، «رعیت» به معنای «شهروند» سیزده مورد، «عامه» به معنای «همگان» سه مورد، «کل امریءٍ» به معنای «هر انسانی» دو مورد، «عباد الله» به معنای «بندگان خدا» یک مورد و مهم‌تر از همه «نظیر لک فی الخلق» به معنای «هم‌نوع تو در خلقت» در یک مورد، استفاده کرده است.[٤٤٣] این امر دلالت دارد بر این‌که حضرت (علیه‌السلام) در فرمان حکومتی خود، جامعۀ اسلامی را فقط برای مسلمانان نمی‌داند و حقوق اقلیت‌ها،

[٤٤٠] . الکافی، ج٣، ص٥٤٠.

[٤٤١] . تهذیب الأحكام، ج٦، ص٢٩٣.

[٤٤٢] . نهج‌البلاغه، نامه ٥٣.

[٤٤٣] . حکمت اصول اساسی اسلام، ص‌٣١٩.