معرفی می‌کند. حسین بن ابی‌العلاء می‌گوید: از امام صادق (علیه‌السلام) دربارۀ مذی که با لباس برخورد می‌کند، پرسیدم. امام (علیه‌السلام) فرمودند: اشکالی ندارد. می‌گوید: پس از این‌که این موضوع را دوباره از ایشان پرسیدم، فرمودند: بر آن آب بپاشید.[٢٧١]

در این‌جا عدم قبول حکم توسط مخاطب، به این منجر شده که معصوم (علیه‌السلام) حکم را به شکل دیگری بیان کنند؛ در این‌جا نجاست برطرف نمی‌شود، ولی به ظاهر، فکر و خیال راوی تمام می‌شود. در این باره از حسین بن ابی‌العلاء دو روایت دیگر توسط شیخ طوسی نقل شده است که در هر دو، وجوب غَسل لباس واجب است[٢٧٢] و شیخ در توجیه این روایات، آن‌ها را بر استحباب حمل می‌کند. ولی می‌توان این روایت را تصور راوی در این زمینه دانست. دربارۀ این روایات، احتمال تقیه‌ای بودن نیز هست، چنان‌که شیخ حر این موضوع را مطرح کرده است[٢٧٣]؛ در این صورت، این روایت شاهدی بر این بحث نخواهد بود.

نمونه دیگر گفتن «آمین» پس از قرائت سوره حمد در نماز است که اهل‫سنت واجب می‫دانند و معصومان (علیهم‌السلام) گفتن «الحمدالله رب العالمین» را به عنوان جایگزین توصیه کرده‫اند. [٢٧٤] در تحلیل این روایات می‫توان ذهن‫گیری راویان از اهل‫سنت در این موضوع را دخیل دانست.

هشتم: مقبولیت

موضوع عرفی دیگر، مخفی و کتمان حکم یا موضوعی به جهت عدم پذیرش آن از سوی جامعه است؛ موردی که از آن به‌ عنوان «عدم مقبولیت عمومی» نام می‌برند.

معصومان (علیهم‌السلام) در مواردی به برخی خواص و یا عموم مردم ـ به‌ صورت اجمال ـ حکمی بیان می‌کردند که عموم جامعه و یا حتی شیعیان و مؤمنان پذیرای آن حکم، در آن مقطع نبودند و زمان آشکارسازی آن حکم را به آینده موکول می‌کردند. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) خطاب به حذیفۀ بن یمان می‌فرمایند: «ای حذيفه! به مردم آنچه را نمی‌دانند [نمی‌فهمند] نگو كه سركشی كنند و كفر ورزند... همانا علم ما اهل‌بيت (علیهم‌السلام) در آتيۀ نزديك مورد انكار و ابطال مردم قرار می‌گيرد، راويانش كشته خواهند شد و با کسی كه آن را بخواند، بدرفتاری خواهد شد...»[٢٧٥]

در ارتباط با ساخت و مساحت کعبه، پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به عایشه می‌فرمایند: اگر به

[٢٧١] . ر.ک: همان، ج١، ص٢٥٣، ح٧٣٣.

[٢٧٢] . ر.ک: همان، ح٧٣١ و ٧٣٢.

[٢٧٣] . ر.ک: وسائل الشیعة، ج٣، ص٤٢٧، ذیل ح٤٠٦٤.

[٢٧٤] . ر.ک: همان ج ٦ ص ٦٧ باب ١٧ «بَابُ عَدَمِ جَوَازِ التَّأْمِينِ فِي آخِرِ الْحَمْدِ وَ اسْتِحْبَابِ قَوْلِ الْمَأْمُومِ وَ غَيْرِهِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِين‌».

[٢٧٥] . الغیبة (نعمانی)، ص١٤٢، ح٣.