حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠٨ - گونه شناسی روایات تفسیری در فضیلت امام حسین (علیهالسلام)

لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى‌ نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَليمٌ»؛ خداوند نور آسمان‌ها و زمين است. مَثَل نور خداوند همانند چراغدانى است كه در آن چراغى (پرفروغ) باشد. آن چراغ در حبابى قرار گيرد؛ حبابى شفاف و درخشنده همچون يك ستارۀ فروزان. اين چراغ با روغنى افروخته مى‌شود كه از درخت پربركت زيتونى گرفته شده كه نه شرقى است و نه غربى. (روغنش آن چنان صاف و خالص است كه) نزديك است بدون تماس با آتش شعله‌ور شود. نورى است بر فراز نورى. و خدا هر كس را بخواهد به نور خود هدايت مى‌كند، و خداوند به هر چيزى داناست.

در این آیۀ شریفه، بر اساس تأویل و تفسیر باطنی ائمه هدی (علیهم‌السلام) ، اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و از جمله امام حسین (علیه‌السلام) مَثَل‌هایی برای نور الهی هستند. در روایتی مندرج در تفسیر قمی، از امام صادق (علیه‌السلام) در تأویل این آیۀ شریفه آمده است: «مقصود از "مشکاة" در این آیه، فاطمه (سلام‌الله‌علیها) است. مقصود از "مِصْباحٌ الْمِصْباحُ" امام حسن و امام حسین (علیهماالسلام) هستند.»[٤١٠]

در روایتی دیگر از امام صادق (علیه‌السلام) که در اصول کافی نقل شده است، حضرت مقصود از «مشکاة» را فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها) معرفی کردند. مقصود از «فیها مصباحٌ» را امام حسن (علیه‌السلام) عنوان داشتند و «المصباح فی الزجاجة» را ناظر به امام حسین (علیه‌السلام) دانستند.[٤١١]

مَثَل نور حق، مَثَل عالمۀ منیره است به مصباح نور حسن و حسین (علیهماالسلام) که آن ظهور به ‌واسطۀ ظهور ائمه‌ هدی (علیهم‌السلام) از ولد حسین (علیه‌السلام) چندین برابر می‌شود و باید مراد نور باطنی و واقعی باشد.[٤١٢]


[٤١٠] . تفسیر قمی، ج٢، ص١٠٣.

[٤١١] . الکافی، ج١، ص٤٨٠.

[٤١٢] . شرح مقدمه قیصری بر فصوص الحکم، ص٧٩٩.