یکی از مهم‌ترین روش‌های تفسیر قرآن «تفسیر روایی» است که در آن با استفاده از احادیث ارزش‌مند نبی اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و ائمه اطهار (علیهم‌السلام) به درک و فهم آیات قرآن پرداخته می‌شود. این احادیث ارزش‌مند، به لحاظ دارا بودن کارکردهای متفاوت، به گونه‌هایی قابل تقسیمند. دانشمندان و مفسران علوم قرآنی، تقسیم‌بندی‌های متعددی برای گونه‌های روایات تفسیری معصومان (علیهم‌السلام) ارائه کرده‌اند. ذکر این نکته نیز ضروری است که روایاتی که به‌ طور مستقیم با قرآن مرتبطند، به دو دستۀ کلی تقسیم شده‌اند: دستۀ نخست، روایاتی که به معرفی خود قرآن پرداخته و احیاناً قواعد فهم قرآن و علوم قرآنی را تبیین می‌کنند؛ دستۀ دوم، روایاتی که زمینه‌های فهم آیه را فراهم کرده و به آن‌ها «روایات تفسیری» می‌گویند. مراجعه به کتاب‌های تفسیری و ارزیابی روایات موجود در آن‌ها نشان می‌دهد این روایات، به لحاظ دارا بودن کارکردهای متفاوت، به گونه‌هایی قابل تقسیم هستند. با توجه به گونه‌های مختلف روایات تفسیری، ذکر این نکته لازم است که تفسیر قرآن بر اساس مبانی فکری هر مفسر، متفاوت است.[٣٥٢]

از مهم‌ترین حوزه‌های تفسیری، شناسایی آیاتی است که در شأن اهل‌بیت (علیهم‌السلام) نازل شده است. جهت شناسایی این آیات می‌توان به روایات تفسیری معتبر مراجعه کرد. در فضیلت امام حسین (علیه‌السلام) به عنوان یکی از مصادیق اهل‌بیت، آیات بسیاری از قرآن کریم نازل شده است. گرچه به صراحت، نامی از حضرت در قرآن کریم نیامده، اما با مراجعه به روایات تفسیری که از ناحیۀ معصومان (علیهم‌السلام) و صحابۀ مورد اعتماد نقل شده، می‌توان ظاهر و باطن بسیاری از آیات قرآن کریم را ناظر به امام حسین (علیه‌السلام) دانست. این آیات یا به طور کلی بر ائمه (علیهم‌السلام) که امام حسین (علیه‌السلام) را نیز شامل می‌شود، دلالت دارند و یا به طور خاص، امام حسین (علیه‌السلام) را ناظرند.

با توجه به این‌که گونه‌های متنوع تفسیری هم‌چون روش تفسیر قرآن به قرآن، تفسیر قرآن با سنت، استفاده از شأن نزول و سبب نزول، بطن و تأویل، استفاده از تمثیل، جری و تطبیق، بیان مصداق آیات و... وجود دارد، هدف از پژوهش حاضر پاسخ‌گویی به این پرسش‌هاست:

ـ بر اساس روایات تفسیری فریقین، چه آیاتی در شأن و فضیلت امام حسین (علیه‌السلام) نازل شده است؟

ـ گونه‌های مختلف روایات تفسیری که پیرامون شناسایی آیات در فضیلت امام حسین (علیه‌السلام) به کار می‌روند، چیست؟

[٣٥٢] . تحلیل گونه شناسی روایات تفسیری معصومی؟عهم؟، ص‌١٧٩.