جری و تطبیق، روش اهل‌بیت (علیهم‌السلام) است، چه این‌که آنان، آیات قرآن را که قابل انطباق با مواردی غیر از موارد نزول باشد، تطبیق می‌کردند. روایات جری، که در صدد تطبیق آیات قرآن بر اهل‌بیت (علیهم‌السلام) یا بر دشمنان ایشان است، در بخش‌هایی گوناگون، بسیار و بلکه افزون بر صدها روایت است.[٣٧٤] بی‌تردید، الغای خصوصیت از تعابیر و مفاد آیات و تطبیق بر مصداق برتر یا مصادیق متعدد، نوعی تعمیم و توسعۀ معنایی الفاظ قرآنی را نشان داده، در دست یازیدن به مفهوم درست آن‌ها کمک می‌کند.[٣٧٥]

در برخی روایات تفسیری ذیل آیاتی از قرآن کریم، می‌توان تطابق این آیات را به معصومان (علیهم‌السلام) و از جمله امام حسین (علیه‌السلام) مشاهده کرد. شواهدی از روایاتِ تطبیق برخی آیات قرآن بر امام حسین (علیه‌السلام) عبارتند از:

نمونۀ اول: در آیه پنجم سورۀ «قصص»، توارث زمین برای مستضعفان، مورد تأکید قرار گرفته است:

«وَ نُريدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ»؛ ما مى‌خواهيم بر مستضعفان زمين منّت نهيم و آنان را پيشوايان و وارثان روى زمين قرار دهيم.

شیخ صدوق در معانى الأخبار به سند خود از محمد بن سنان، از مفضل بن عمر، روايت كرده كه گفت: از امام صادق (علیه‌السلام) شنيدم، مى‌فرمود: «رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نگاهى به على، حسن و حسين (علیهماالسلام) كرد و گريست و فرمود: شما بعد از من مستضعف خواهيد شد.» مفضل مى‌گويد عرضه داشتم: معناى اين كلام رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) چيست؟ فرمود: «معنايش اين است كه: بعد از من شما اماميد، چون خداوند مى‌فرمايد: "وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ". پس اين آيه تا روز قيامت دربارۀ ما جريان دارد و اين پيشوايى تا روز قيامت در ما جارى است.»[٣٧٦]

در اين‌كه آيۀ مذكور دربارۀ اهل‌بيت (علیهم‌السلام) است، روايات بسيارى رسيده است، و از اين روايت برمى‌آيد كه همۀ روايات اين باب از قبيل جرى و تطبيق مصداق بر كلى است.[٣٧٧]

[٣٧٣] . قرآن در اسلام، ص٢٨؛ حدیث‌پژوهی، «نقش کارکرد روایات تفسیری معصومان؟عهم؟با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبائی»، ص٥٨.

[٣٧٤] . المیزان فی تفسیر القرآن، ج١، ص٤٢.

[٣٧٥] . همان.

[٣٧٦] . معانی الأخبار، ص‌٧٩.

[٣٧٧] . شواهد التنزیل، ج١، ص٥٥٥؛ نورالثقلین، ج٤، ص١١٠؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج٤، ص٢٤٩؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج١٦، ص١٧.