در آیین خود، مورد احترام بوده و دارای کرامت انسانی[٤٣١] هستند. بنابراین در اصل «احترام» فرقی بین مولود مسلمان و غیرمسلمان نیست و هیچ‌کس ـ چه حاکم باشد و چه شخصی عادی ـ حق ندارد با بر برتر دانستن خود، اهل کتاب را نامحترم شمارد و یا به او دشنام یا نسبت ناروا بدهد و او را با القاب زشت و ناپسند مورد خطاب یا تهمت قرار دهد؛ برای مثال، در داستان مراجعۀ امّ‌هانی، خواهر امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) ، و کنیز غیرمسلمانش به امام علی (علیه‌السلام) و تعیین حق مساوی ایشان از بیت‌المال از سوی امام که اعتراض امّ‌هانی را به دنبال داشت[٤٣٢]، و یا در اعتراض مرد انصاری به حضرت که وی را در برابر برده‌ای آزادشده مساوی دانستند، امام (علیه‌السلام) در پاسخ هر دو از این عبارت استفاده می‌کنند که: «من قرآن را خواندم، ولی در هیچ کجای آن نیافتم که در آن برای فرزندان اسماعیل نسبت به فرزندان اسحاق حتی به اندازۀ بال پشه‌ای ارجحیت و برتری وجود داشته باشد.»[٤٣٣] این امر، نمونه‌ای روشن از راه‌کارهای تعاملی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) را بر پایۀ احترام و تکریم و عدم تفاوت در برتری جایگاه اجتماعی عرب یا عجم، مسلمان یا غیرمسلمان بر یکدیگر را به نمایش می‌گذارد. این‌گونه مواجهه اگرچه در فرآیند حکومت‌داری امام علی (علیه‌السلام) شکل گرفته است، اما بی‌شک مبنای مسلّم آن، قرآنی است. از منظر قرآن هیچ‌گونه‌ تبعیض‌ و تفاوتی‌ جز به‌ معیار «تقوا» ملاک‌ عمل نیست و تمایز اصولی‌ انسان‌ها بر اساس‌ تقوا نیز، معیاری‌ در تقسیم‌ وظایف‌ و وسیله‌ای‌ برای‌ نیل‌ به‌ اهداف‌ عالیه‌ انسانی‌ است،‌ نه‌ عامل‌ تبعیض‌ در اهداف‌ مادی‌؛ چنان‌که‌ پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در منشور جاودانۀ خود در حجۀ الوداع فرمود: «ای مردم! همانا پروردگار شما یکی است و پدر شما یکی است؛ همۀ شما از آدم هستید و آدم از خاک. همانا گرامی‌ترین شما نزد خداوند باتقواترین شماست و هیچ عربی را بر عجمی فضیلتی نیست مگر با تقوای الهی.»[٤٣٤] دانسته است که این سخن علاوه بر آن‌که مسلمانان عرب و تازه‌مسلمانانِ غیرعرب را در بر می‌گیرد، مسلمانان و غیرمسلمانان را به صورت کلی در بر می‌گیرد. مؤید این توضیح، تعالیم قرآن کریم است که‌ همۀ‌ انسان‌ها‌ را از هر نژاد و با هر نوع‌ خصیصۀ‌ مادی‌ و معنوی، آفریده‌شدۀ‌ از یک نفس واحد می‌شناسد و می‌فرماید: «ای مردم! از پروردگارتان تقوا پیشه کنید؛ آن‌که شما را از یک تن آفرید و جفتش را از جنس او آفرید و از آن دو تن، مردان و زنان بسیاری را منتشر ساخت.»[٤٣٥]

[٤٣١] . اسراء: ٧٠.

[٤٣٢] . الإختصاص، ص١٥١.

[٤٣٣] . الکافی، ج٨، ص‌٦٩، ح٢٦.

[٤٣٤] . تحف العقول، ص٣٠.

[٤٣٥] . نساء: ١.