حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٥ - اعتبارسنجی سندی و محتوایی روایت جدل امام علی (علیهالسلام) با رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم)

اعتبارسنجی سندی و محتوایی ر وایت

جدل امام علی (علیه‌السلام) با رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)

تاریخ دریافت: ٩٥/٤/٣٠تاریخ تأیید: ٩٥/٨/٥

علی راد*

روحالله بهمنی*

چکیده

بنا بر مضمونِ روایتی نقل‌شده از ابن‌شهاب زُهری، امام علی (علیه‌السلام) با رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در بیدار کردن او برای خواندن نماز شب جدل کرده و با استدلالی جبرگونه در توجیه توفیق برای عبادت شبانه، رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را آزرد. این متن که در جوامع حدیثی کهن اهل‌سنت نقل شده است، در برخی کتب روایی متأخر شیعه نیز حضور یافته است. بر اساس مبانی کلامی امامیه، مضمون این روایت علاوه بر ناسازگاری با شخصیت معصوم، نوعی تمایل به انگارۀ جبر را نیز ترویج می‌دهد. این مقاله با بهره‌گیری از روش نقد الحدیث، سند و دلالت این روایت را به بوتۀ سنجش سپرده است.

کلیدواژه‌ها: جبر، جدل، زُهری، جعل حدیث، سیاست امویان.