اصحاب و راویان ائمه اطهار (علیهم‌السلام) نیز پا به ‌پای ایشان به تلاش برای مقابله با جریان غلو پرداختند. آن‌ها که اُمنای معصومان (علیهم‌السلام) در حفظ حلال و حرام الهی بودند، با تشویق ایشان هیچ فرصتی را برای روشنگری و تبیین مقاصد اصلی این حرکت انحرافی از دست نمی‌دادند، به‌ طوری‌ که کتاب‌های متعددی در این ‌باره به نگارش درآوردند. برای نمونه، می‌توان به کتاب الرد علی الغالیة اثر حسن بن‌ علی فضال و حسین بن ‌سعید اهوازی، کتاب الرد علی الغالیة المحمدیة اثر فضل بن ‌شاذان نیشابوری، کتاب الرد على الغالیة و أبو‌الخطّاب و أصحابه‌ اثر ابراهیم بن أبی‌حفص و کتاب الرد علی الغلاة اثر علی بن ‌مهزیار اهوازی و محمد بن‌اورمه اشاره کرد. غیر از نگارش کتاب، اصحاب شیوه‌های دیگری نیز برای مبارزه به کار بستند که در ادامه برخی از آن‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.

٢_١. دریافت آموزه‌ها از راه‌های قابل اعتماد

یکی از مهم‌ترین شیوه‌های اصحاب برای در امان ماندن از انحرافات جریان غلو، مراجعۀ مستقیم به امامان معصوم (علیهم‌السلام) برای دریافت آموزه‌های دینی از ایشان بود، چراکه در این شیوه، هر گونه احتمال لغزش و افتادن در دام جریان‌های انحرافی از میان می‌رفت و اعتماد حداکثری از مطالب دریافتی به دست می‌آمد؛ اما از آن‌جایی که این شیوه برای همگان ممکن نبود و خیل عظیمی از جامعۀ شیعه و دوست‌دار اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به ایشان دسترسی نداشتند، با تدبیر ایشان مراجعه به اصحاب و یاوران نزدیک به جای خود معصوم، کم‌کم جای خود را باز کرد، تا جایی که مردم برای دریافت پاسخ به سؤالات دینی و رفع حوایج معنوی خود به ایشان رجوع می‌کردند. برای نمونه، امام صادق (علیه‌السلام) در پاسخ به درخواست یکی از اصحاب برای معرفی فردی که بتوان به او مراجعه کرد و آموزه‌های دینی را در نبود معصوم از او دریافت نمود، فرمود: «چرا به محمد بن مسلم ثقفی مراجعه نمی‌کنید؟ همانا او از شاگردان پدرم است و نزد او از اعتبار برخوردار بودو»[٣٣١] یا زمانی که شعیب العقرقوفی از امام صادق (علیه‌السلام) پرسید: «زمانی که سؤالی برایمان پیش می‌آید، نزد چه کسی برویم؟»، حضرت فرمود: «ابوبصیر.»[٣٣٢]

در کنار درخواست شیعیان از ائمه اطهار (علیهم‌السلام) برای معرفی فردی که بتواند

[٣٣١] . همان، ص١٦١ـ١٦٢.

[٣٣٢] . همان، ص١٧١.