این آیات در کنار نمونه‌های متعدد دیگر، عظمت نسبتِ دروغ به خداوند و پیامبر را می‌رسانند و کسانی که به چنین عملی اقدام می‌کنند، مرتکب بزرگ‌ترین ظلم می‌شوند و بدترین جایگاه را در روز قیامت خواهند داشت.

برخی روایات[٢٨٨]، دروغ بستن بر امامان معصوم (علیهم‌السلام) را همانند ‌دروغ بستن بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و دروغ بستن به ایشان را به مثابۀ نسبت دروغ دادن به خداوند می‌دانند.

بنابراین با توجه به مجموعه آیات و روایات، نسبتِ دروغ به خداوند و معصومان (علیهم‌السلام) ، هشدار بزرگی است که خداوند برای دوری و پرهیز مسلمانان از ارتکاب به چنین عمل قبیحی بیان فرموده و هشدارهای قرآنی در کنار بیان وضعیت و عاقبت کفار و ستمکاران، این پیام را نیز برای افرادی که ایمان آورده‌اند ارسال می‌کند که در صورت لغزش و سقوط، جایگاه دردناکی در انتظار آن‌ها خواهد بود.

٢. پیش‌گیری در احادیث نبوی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)

رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) تلاش خود را برای جلوگیری از اتفاق چنین مسئله‌ای و شایع شدن آن به کار بستند. ایشان ابتدا با این بیان که کلام ایشان، منشأ وحیانی دارد، مسلمانان را به جایگاه سخنان خود آگاه ساختند و سپس با انذار آن‌ها، زمینه‌های موجود برای شکل‌گیری جریان‌های دروغ‌پرداز را کاهش دادند. برای نمونه ایشان فرمودند: «مرا از حقّ خود فراتر نبرید، چراکه خداوند پیش از آن‌که مرا به نبوت برگزیند، بندۀ خود قرار داده بود.»[٢٨٩] هم‌چنین حضرت در غدیر خم به اصحاب خود فرمود: «هر کس بر من دروغی ببندد، جایگاهش در دوزخ خواهد بود.»[٢٩٠] امام صادق (علیه‌السلام) نیز در روایتی، سخن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را این‌گونه گزارش کرده است: «مَنْ قَالَ عَلَیَّ مَا لَمْ‌ أَقَل‌ فَلْیَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّار.»[٢٩١]

انذارهای حضرت سبب شده که در زمان خود ایشان و حتی چندین سال پس از رحلتشان، افرادی همچون «زبیر بن عوام» به دلیل واهمه از نسبتِ دروغ دادن به پیامبر، از نقل حدیث خودداری کنند[٢٩٢]؛ البته تعدادی نیز با بهانه کردن این سخن، به کتمان برخی سنت‌های به‌جاماندۀ پیامبر اعظم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و فضایل خاندان ایشان پرداختند!

٣. پیش‌گیری در احادیث امامان (علیهم‌السلام)

پس از پیامبر رحمت (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) ، ائمه اطهار (علیهم‌السلام) نیز با استفاده از روش‌های متعدد،

[٢٨٨] . ر.ک: الکافی، ج٤، ص١٨٧؛ قرب الإسناد، ص٣٥٠.

[٢٨٩] . عیون اخبار الرضا(ع)، ج٢، ص٢٠١.

[٢٩٠] . أمالی (طوسی)، ص٢٢٧.

[٢٩١] . «هر کس سخنی را که من نگفته‌ام به من نسبت دهد، جایگاهش در دوزخ خواهد بود»؛من لا یحضره الفقیه، ج٣، ص٥٦٩.

[٢٩٢] . وضع و نقد حدیث، ص١٩٤.