وَ عَنْهُ (عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِد) عَنْ بَكْرِ بْنِ صَالِحٍ قَالَ: كَتَبْتُ إلی أَبِی الْحَسَنِ (علیه‌السلام) أَنِّی اجْتَنَبْتُ طَلَبَ‌ الْوَلَدِ مُنْذُ خَمْسِ سِنِین‌ و... .[٤٩]

آیت‌الله بروجردی در شناسایی و کشف ارسال در سند یادشده با توجه به اسناد همگون و سایر روایات که در آن بکر بن صالح از امام کاظم (علیه‌السلام) با واسطۀ سلیمان بن جعفر جعفری گزارش کرده، بر این باور است که در سند افتادگی رخ داده است.[٥٠] تتبع در اسانید روایات الکافی نشان می‌دهد در سیزده مورد وی با یک واسطه از ابوالحسن یا امام کاظم (علیه‌السلام) [٥١] و در برخی موارد نیز با دو واسطه[٥٢] از آن حضرت گزارش کرده است. هم‌چنین همانند این سند، سه بار در کتاب الکافی آمده[٥٣] که در تمامی آن‌ها بکر بن صالح، با واسطه از آن حضرت روایت کرده است.[٥٤] توجه به این نکته ضروری است که نجاشی، بکر را از اصحاب امام کاظم (علیه‌السلام) معرفی کرده[٥٥]، اما شیخ طوسی یک ‌بار او را در اصحاب امام رضا (علیه‌السلام) و بار دیگر جزو کسانی که از امامان (علیه‌السلام) نقل روایت نکرده‌اند، آورده است[٥٦]؛ بنابراین، احتمال نقل مستقیم و یا مکاتبه از آن حضرت تضعیف می‌شود.

نمونۀ سوم: کلینی در سندی از الکافی چنین آورده:

مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ‌ هِلَالٍ‌ عَنْ‌ عَمْرِو بْنِ‌ عُثْمَانَ‌ عَنْ عُذَافِرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه‌السلام) أَصُومُ هَذِهِ الثَّلَاثَةَ الْأَیَّام‌ و... .[٥٧]

آیت‌الله بروجردی در کشف ارسال و افتادگی یک راوی از سند یادشده، از شیوۀ ملاحظه در سایر اسانید روایات عمرو بن عثمان بهره برده است.[٥٨] گزارش عمرو بن عثمان از «عذافر» در هشت سند کتاب الکافی وجود دارد[٥٩] که تنها در این سند

[٤٩]. الکافی، ج٦، ص٣، ح٧.

[٥٠]. الموسوعة الرجالیة، ج١، ص‌٤٣٦؛ اسانید کتاب الکافی، ج٨، ص٧٦.

[٥١]. ر.ک: الکافی، ج٢، ص٦٢٣، ح٢؛ ج٥، ص٤٩٩، ح٢؛ ج٦، ص١٩، ح٨؛ ص٢٤٥٤، ح٩؛ ص٣٢٦، ح٥؛ ص٣٣٨، ح١؛ ص٣٥٥، ح٢؛ ص٥٣٥، ح٣ و... .

[٥٢]. الکافی، ج٤، ص١٨، ح٢.

[٥٣]. ر.ک: الکافی، ج٢، ص٥٦، ح٣؛ ج٤، ص١٨، ح٢؛ ج٥، ص٤٩٩، ح٢.

[٥٤]. این آمار بر اساس جست‌وجوی نرم‌افزار «درایة النور» استخراج شده است.

[٥٥]. رجال النجاشی، ص١٠٩، ش٢٧٦.

[٥٦]. ر.ک: رجال الطوسی، ص‌٣٥٣، ش٥٢٣٣؛ ص٤١٧، ش٦٠٣١.

[٥٧]. الکافی، ج٤، ص١٣٠، ح٢.

[٥٨]. الموسوعة الرجالیة، ج١، ص٣٨٥؛ اسانید کتاب الکافی، ج٨، ص٢٧٥.

[٥٩]. ر.ک: الکافی، ج٢، ص٣٧٦، ح٧؛ ص٦٤١، ح٧؛ ج٣، ص٤٥٤، ح١٤؛ ج٤، ص٤٥٧، ح١؛ ج٣، ص٤٨٩؛ ج٥، ص٣٣، ح٥؛ ص١٦٨، ح١.