دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٣

روى آوريد ، و به وسيله قرآن ، از خلق خدا چيزى نخواهيد ... با قرآن به پروردگارتان راه بريد ، و آن را مشاور خود قرار دهيد ، و آرايتان را در برابر آن ، متّهم كنيد ، و ناخالصى عقايدتان را با آن بسنجيد . بديهى است كه مخاطب امام عليه السلام در اين سخن ، همه امّت اسلام است ، و ايشان نمى خواهد به آنان بگويد كه براى بهره گرفتن از قرآن ، همه مردم بايد در علم تفسير ، تخصّص پيدا كنند ؛ بلكه مقصود ايشان ، دعوت همه مردم به آشنايى اجمالى با معارف قرآن به قدر استعداد و توان آنهاست. همچنين ، همه آيات و رواياتى كه عموم مردم را به تدبّر در قرآن براى بهره گيرى از رهنمودهاى آن دعوت مى كنند ، بر قابل فهم بودن اين كتاب آسمانى براى آنان ، دلالت دارند ؛ مانند اين آيه شريف : «كِتَـبٌ أَنزَلْنَـهُ إِلَيْكَ مُبَـرَكٌ لِّيَدَّبَّرُواْ ءَايَـتِهِى وَ لِيَتَذَكَّرَ أُوْلُواْ الْأَلْبَـبِ . [١] كتابى است خجسته كه به سوى تو فرستاديم تا در آيات آن بينديشند و خردمندان از آن پند گيرند» . افزون بر اين ، چنان كه قبلاً اشاره كرديم ، اصولاً معجزه بودن قرآن ـ كه مكرّر ، اين كتاب آسمانى به آن تحدّى كرده است ـ نشانه آن است كه زيبايى و عمق و حلاوت معناى آن ، فقط براى توده انديشمندان زبان شناس ، قابل فهم است.

دو. آشنايى با اشارات قرآن

دومين مرحله قرآن شناسى ، يعنى آشنايى با اشارات اين كتاب آسمانى ، براى عموم مردم ميسّر نيست؛ بلكه نياز به تخصّص دارد و تنها خواصّ اند كه مى توانند به اين حوزه معرفتى راه يابند . امام زين العابدين عليه السلام ، به اين مرحله اشاره كرده و مى فرمايد: «و الإشارة للخواصّ» .