دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥
احكام نظرى از ظواهر كتاب خدا و يا ظواهر سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله ، مادام كه درباره حقيقت آنها از اهل ذكر عليهم السلام ، چيزى به ما نرسيده است ، جايز نيست ؛ بلكه بايد در اين باره ، توقّف و احتياط كرد .
ادلّه ديدگاه دوم
مهم ترين دلايلى كه براى اثبات اين نظريه اقامه شده ، عبارت اند از:
١. حرمت «تفسير به رأى»
بر اساس روايات متواتر ، پيامبر اسلام و اهل بيت عليهم السلام ، «تفسير به رأى» را تحريم كرده اند . بنا بر اين ، براى فهم معارف و مقاصد قرآن ، راهى جز رجوع به خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله ، وجود ندارد . نمونه هايى از احاديثى كه از پيامبر اسلام در اين باره نقل شده ، عبارت است از: مَن قالَ فِى القُرآنِ بِرَأيِهِ، فَليَتَبَوَّأ مَقعَدَهُ مِنَ النّارِ . [١] كسى كه در قرآن به رأى خود نظر دهد ، جايگاهش آتش باد! مَن فَسَّرَ القُرآنَ بِرَأيِهِ، فَقَدِ افتَرى عَلَى اللّه ِ الكَذِبَ . [٢] كسى كه قرآن را تفسير به رأى كند ، هر آينه به خدا دروغ بسته است . مَن فَسَّرَ القُرآنَ بِرَأيِهِ فَأَصابَ الحَقَّ، فَقَد أخطَأَ . [٣] كسى كه قرآن را تفسير به رأى كند ، حتّى اگر درست بگويد ، باز خطا كرده است. امام صادق عليه السلام نيز مى فرمايد: مَن فَسَّرَ القُرآنَ بِرَأيِهِ، إن أصابَ لَم يُؤجَر، وإِن أخطَأَ فَهُوَ أبعَدُ مِنَ السَّماءِ . [٤]
[١] سنن الترمذى : ج ٥ ص ١٩٩ ح ٢٩٥١ و ٢٩٥٠ ، تفسير الطبرى : ج ١ ص ٣٤ (جزء اوّل) ، عوالى اللآلى : ج ٤ ص ١٠٤ ح ١٥٤ .[٢] كمال الدين : ص ٢٥٧ ، التحصين ، ابن طاووس : ص ٦٢٥ ، بحار الأنوار : ج ٣٦ ص ٢٢٧ ح ٣ .[٣] مجمع البيان : ج ١ ص ٨٠ ، وسائل الشيعة : ج ٢٧ ص ٢٠٥ ح ٣٣٦١٠ ،البرهان ، زركشى : ج ٢ ص ١٦٤ .[٤] تفسير العيّاشى : ج ١ ص ١٧ ح ٤ ، بحار الأنوار : ج ٩٢ ص ١١٠ ح ١٣ .