١- از اندكس جلد سوم تفسير ما بعد الطبيعة ابن رشد بر مى‌آيد كه در ان واژه‌هاى «المبدأ و اول الهويات» در متن ارسطو در دفتر لا مبدا يا لام فصل هشتم (١٠٧٣ a ٢٢( )ص ١٤/ ١٦٤٢) در برابر «آرخى پروتون «Arkhi Proton كه در متن يونانى آمده است (ترجمه آلمانى ٢: ٢٥٩، ترجمه انگليسى ٢: ١٣٥، ترجمه فرانسوى ٢: ١٣٥) ديده مى‌شود.

٢- در گزارش ابن رشد واژه‌هاى «المبدأ الأول، مبدء الكل» ديده مى‌شود (١٥/ ١٧١٢ و ٩/ ١٦٠٤ و ١٤/ ١٦٠٥ و ١٤/ ١٦٩٦ و ١/ ١٤٠٥) به گواهى اين اندكس (ص ٢٥٧) واژه «معاد» در گزارش ابن رشد نيست.

٣- در شفاء (چاپ مصر ١٦/ ٤ و ٤، ٢/ ٤٢٣) واژه‌هاى «مبدء، مبدء المبادى و هو الاله» و «معاد» هست.

٤- در نجات واژه‌هايى مانند اينها هست كه در فهرست مى‌توانيم آنها را بيابيم.

٥- در اشارات (ص ١٣٣ و ١٣٨) واژه «مبدء» هست آن هم به معناى لغوى و در شرح طوسى بر آن (چاپ مصر ٢: ٥٦) واژه‌هاى «مبدء و معاد» آمده است (ترجمه فرانسوى گواشن ص ٤٣٥) ٦- گواشن در فرهنگ فلسفى (ص ١٧) از واژه‌هاى «المبدأ الأول، مبدء الكل» كه در نجات (٣٢٢، ٤١٥، ٤٧٩) و در شفاء (٢: ٦٠١) آمده است ياد كرده است.

در اين فرهنگ واژه «معاد» نديدم، برابر يونانى آنها را در بخش دوم آن (ص ٢) مى‌بينيم.

٧- ابن سينا در «الاجرام العلوية» درباره الهى «الفلسفة الاولى يسمى العلم الالهى (٤١ تسع رسائل) آورده و در اقسام العلوم گفته است: «العلم الاعلى و يسمى العلم الالهى» و «العلم الالهى و يشتمل عليه كتاب ماطاطافوسيقى اى ما بعد الطبيعة» سپس آن را پنج بخش كرده است بدينگونه ١- المعانى العامة ٢- الاصول و المبادى ٣- اثبات الحق الأول و توحيده و تفرده و ربوبيته و وحدته و صفاته‌