مسائلى كه در شفاء از آنها سخن مى‌رود، چنان كه در ديباچه فرانسوى مجلد يكم ترجمه لاتينى آن آمده است، شش تا است. جوهر، ماده و صورت، قوه و فعل، علل، مبدء اول، صدور، عنايت (ديباچه چاپ دوم ص ١٢ و پس از ان) اين مسائل را مى‌توان هم چنين برشمرد: معنى فلسفه، بنياد دانش، كاوش از ممكن و شايستنى و ضرورى و بايستنى، گسترش هستى، كاوش از گوهر، قلم‌رو عرض.

نيز كليات، عليت، هستى خدا، جلوه آفريدگان، خوش بينى خدايى (ديباچه مجله دوم آن- گفتار آقاى دكتر يحيى مهدوى در مجله آينده ٨: ٢٨٦ ٣٠٢) ابن سينا در مقاله ٨ فصل ٢ الهى شفا (ص ٣٣٢) از الف صغرى ياد كرده است (ترجمه هرتن ٤٨١) ابراهيم مدكور در ديباچه إلهيات شفاء نشان داده كه هر يك از مقاله‌هاى دهگانه شفاء به كداميك از دفترهاى الهى ارسطو بستگى دارد.

از نگريستن به ديباچه ترجمه لاتينى و خود آن ترجمه و ترجمه فرانسوى قنواتى از شفاء و ترجمه فرانسوى گواشن از اشارات مى‌توان به نكاتى برخورد كه روشن‌گر دشواريها و تاريكيهاى عبارتهاى ابن سينا باشد.

ترجمه فرانسوى و آلمانى شفاء

١- اب قنواتى الهى شفاء را به فرانسوى ترجمه كرده كه مجلد يكم آن را ديده‌ام و دومى آن گويا هنوز چاپ نشده است. ترجمه او كه خود عرب زبان است بسيار خوب است.

٢- هرتن‌Horten كه الهى شفاء را از روى نسخه‌هاى شماره‌هاى ٤ و ٤٨ (نوشته ٨٨١) گوليوس دانشگاه ليدن (ش ١٤٤٤ و ١٤٤٥ فهرست) و ٤٧٧ ديوان هند و ٢٢٩ مينوتوتى برلين (٥٠٤٥ فهرست) به آلمانى ترجمه خوبى كرده و آن يك بار در ١٩٠٦ و دومين بار در ١٩٦٠ چاپ شده است. ديباچه سودمندى دارد. او حاشيه‌هايى را كه در شماره ٤ (C( گوليوس نوشته ١٦٧٢ م در اصفهان و شماره ٤٨ گوليوس (D( نوشته ٢- ٨٨١ در ايران هست ترجمه كرده است، با گزيده‌اى از چند