در كتاب نجات كه اينك مى‌بينيم گزيده مانندى از شفاى ابن سينا فيلسوف بزرگ ايران گنجانده شده كه آن هم خود گزيده‌ايست از يك دوره فلسفه نظرى: منطق، طبيعى، رياضى، الهى، كه از ارسطوطاليس و دانشمندان ديگر يونان بما رسيده است.

شايسته است كه درباره اينها اندكى گفتگو شود.

ارسطوطاليس فيلسوف يونانى در سال ٣٨٤ پيش از مسيح از مادر بزاد هنگامى كه ديوترفس‌Dioterphes( ٤٨٣ -٣٨٣ ) فرمانروا (آرخون) بوده است، در سال نخستين المپياد نود و نهم و به نوشته شهرستانى در الملل و النحل (ص ١٩٦ چاپ سنگى) در نخستين سال پادشاهى اردشير دوم پسر داراى دوم (٤٠٤- ٣٦٠).

او در سال ٣٢٢ در شصت و دو يا سه سالگى هنگامى كه فيلوكلس‌Philocles( ١٢٣ -٢٢٣ ) آرخون بوده در سومين سال المپياد صد و چهاردهم در گذشته است (دستگاه ارسطو از هاملين‌Hamelin ص ٣- زندگى ارسطو از كروست‌Chroust ص ٧٣- تاريخ الفلاسفة به عربى ترجمه از فرانسه ص ١٠١).

آموزشگاهى كه ارسطو در ٣٣٤ در بازگشت به آتن باز كرده بود ورزشگاه يا گردشگاهى بود بنام «لوكئيون»Lukeion كه مانند باغ اپيكورس و رواق يا سايبان زنون در برابر آكادموس افلاطون بنياد گذارده شده و او در هنگام تدريس راه مى‌رفته است تا هنگام روغن مالى در رسد (ديوگنس لائرسيوس‌٢ V ( از اين روى بدان نام پريپاتوس‌Pripatos داده‌اند. اين آموزشگاه پس از ارسطو از ٣٢٢ تا ١٣٣، پيش از مسيح باز بوده است. (ژ. مورو ٢٥٩- آلبرريوو ٣١٧) ديوگنس لائرسيوس در آغاز سرگذشت ارسطو (٥: ٢) هم اين نكته را آورده و از «پريپاتتيكوس» يا مشاء (رهرو) ياد كرده است.

ابن مقفع در منطق (ص ٣٣) از ياران افلاطون و ارسطو نام برده و ابن بهريز