النجاة - ابن سينا - الصفحة ١٨ - پيوند دفترهاى متافيزيك با يكديگر
چگونگى آنها راه براست:
به چندين دليل آلفا( A )را بايد نخستين دفتر دانست و دران بتا( B )ياد مىشود بدانگونه كه پس از اين مىآيد و در بتا از آلفا به مانند اينكه گذشته است ياد مىگردد. در بتا شالوده مسائل كاويدنى ريخته مىشود كه چهارده تا است و ناگزير پس از ان دفترهاى ديگرى بايد بيايد (ص ١٥) در گاما( G )به بتا بازگشت مىشود و به پرسشها با آپوريهاى يكم تا چهارم در ان پاسخ داده مىشود.
در اپسيلون( E )به بتا بازگشتى نيست ولى از پاسخى كه در دفتر گاما به پرسش نخستين داده شده است كاوش مىگردد. در ان از بنيادهاى هستى از ان روى كه هستى است از دو راه كاوش مىشود (ص ١٧).
دفترهاى زتا، اتا، تتاZHT بهم پيوسته هستند. در زتاZ پاسخ آپوريها يا پرسشهاى ٦ و ٧ و ٨ و ١٠ و ١١ و ١٢ بتا است، در تتاT پاسخ پرسش ١٣ است، در موونوMN به پرسشهاى ٥ و ٤ پاسخ داده مىشود، در يوتاI به خود بتا بازگشت داده مىشود و پاسخ پرسش ١١ در ان هست و هم بازگشت به زتا.
پس مىتوان گفت كه دفترهاى آلفا بتا، گاما، اپسيلون، اتا، تتا، مو، نو، يوتا كم و بيش با هم پيوستگى دارند و آلفاى كوچك نابجا ميان آلفاى بزرگ و بتا گذارده شده است. از چهار كتاب آلفا، كاپا، دلتا، آلفاى كوچك در چهارمى بازگشت به دفتر ديگرى نيست و در هيچ دفتر ديگرى هم بدان بازگردانده نشده است. در نسخه كهنى از متافيزيك (با نشانهE ) آمده كه آلفاى كوچك از پاسيكلس رودسى شاگرد ارسطو و نوه اودموس مىباشد. اسكندر افروديسى و اسكلپيوس و سوريانوس گفتند كه آن از ارسطو است ولى اسكندر گفته است كه آن نابجا گذارده شده و آن پارهايست از ديباچهاى بر «ثئوريستيكى فيلوسوفيا» و زبان آن زبان ارسطو است و چون سه فصل آن با هم پيوستهاند پس شايد شنيدهاى از پاسيكلس باشد از ارسطو و آن را مىتوان يكى از املاءها ارسطو برشمرد. پايان آن مىرساند كه ديباچه مانندى بر طبيعى يا فيزيك ارسطو مىباشد (ص ٤٢).
دفتر دلتا در سر جايش نبايد باشد و در ان به اپسيلوين و زتا و تتا و يوتا بازگشت شده و در فيزيك و كون و فساد از ان ياد شده و ديوگنس لائرسيوس هم از ان نام برده است.