هم از عشق سخن رانده است (ريتر فيلولوگيگا ٧: ٩١) من در گفتارم در كارنامه دومين انجمن ايران‌شناسى (مشهد سال ١٣٥٢ ص ٥٢٦- ٥٤٧) از هفتاد رسالة عشق ياد كرده و از يازده تاى آن بررسى كرده‌ام.

از ابن سينا است نگارشهاى مرموزى كه معانى فلسفى با رمز و مجاز و داستان‌وار در ان آمده است مانند:

١- حي بن يقظان كه شاگردش ابن زيلا بر آن گزارشى به عربى دارد و جوزجانى شاگرد ديگرش گزارشى بر آن به فارسى نگاشته است.

٢- الطير كه ابن سهلان ساوى آن را به فارسى درآورده است (مهدوى ٨٨) (منزوى ٧٥٨ و ٨١١- سيه ٥: ١٩٣) محمد غزالى طوسى و احمد غزالى طوسى و شهاب الدين محمد سهروردى و دايه رازى هم چنين رساله‌ها دارند.

٣- القضاء و القدر كه گزارش فارسى آن از جوزجانى را من در فرهنگ ايران زمين (مجلد ٢٤) چاپ كرده‌ام (مهدوى ١٠٠- منزوى ٧٦٠ و ٨١٢).

٤- سلامان و أبسال كه داستان آن به خامه حنين بن اسحاق در دست است.

ابن سينا در اشارات از ان ياد كرده و خواجه طوسى هم در گزارش خود داستان را آورده است (فهرست دانشگاه ٣: ٢٦٠- مدكور ٢٤ و ٢٥ درباره مزفيلون و اسكولائيها) اينك از كسانى كه درباره شفاء كار كرده‌اند ياد مى‌كنم:

١- ابن زيله شاگرد ابن سينا كه تلخيص شفاء دارد (مهدوى ص ١٧٣).

٢- ابو العباس فضل لوكرى مروى زنده در ٤٦٧ شاگرد بهمنيار آذربايجانى درگذشته ٤٥٨ پردازنده بيان الحق بضمان الصدق كه گزيده‌ايست از شفاء و از نگارشهاى فارابى (فهرست دانشگاه ٣: ١٦٢).

٣- شمس الدين ابو محمد عبد الحميد بن معين خسروشاهى تبريزى درگذشته ٦٥٢ گزيننده از شفاء ابن سينا كه بخش منطق آن در مجلس (٩٤٦ طباطبائى) هست (فهرست مهدوى ص ١٧٣ از طبقات الشافعية ابن شهبه) ٤- حسن بن مطهر علامه حلى (٦٤٨- ٧٢٦): كشف الخفاء فى شرح الشفاء (مهدوى ص ١٧٢) ٥- غياث الدين منصور دشتكى شيرازى درگذشته ٩٤٨ كه تعليقات دارد در گزارش «مغلقات إلهيات الشفاء» در بيست مطلب و شش فصل (دانشگاه ١٦: ٤٠١