النجاة - ابن سينا - الصفحة ١٠ - فهرست نگارشهاى ارسطو
نياميخته و تنها به منطق و طبيعيات و إلهيات پرداختند. از آنانند اسكندر افروديسى و نيقولاوس و انتونينوس.
دومى كسانيند كه تنها در منطق و طبيعى از او پيروى كرده و در إلهيات و روحانيات به افلاطون گراييدند و با وى ناسازگار آمدند مانند المفيدورس و ثادورس و آمونيوس الحامل (ساكاس- باربر). جز اينكه آمونيوس گفته است كه افلاطون و ارسطو در إلهيات محض با هم سازگارى ندارند مگر در چند مسأله الهى كه با طبيعت و نفس آغشتگى دارد (الجمع فارابى ١٠٢) ابو نصر فارابى در كتابى كه در اين زمينه ساخته است مىگويد كه ميان آن دو ناسازگارى نيست. ابو على مشكويه رازى بر خلاف فارابى سخن گفته و از وى سخت خرده گرفته است و من ديدم كه در چند جا گفته است با اشاره به افلاطون: بدا به گوينده اين سخن (انموذج العلوم باب ١٦ در عنايت و تدبير).
سوم گزارندگان نگارشهاى او به لاتينى مانند آپولوس ماداوروس و بوئسيوس و ايسيود و روس اشبيلى و آلبرتوس ماگنوس و تماس آكوئيناس و پتروس اسپانيايى و لئوماگنينوس و پاسيوس يوليوس و ديگران (معارف ١٢٥).
گزارش تماس آكويناسThomas d ,Aquinas به لاتينى با ترجمه لاتينى گيوم دمربكGuilaume de Moerbeke در ١٩٢٥ و ١٩٥٠ چاپ شده است (ديباچه تريكو چاپ دوم ص ٥٧).
چهارم گزارشنگاران سريانى و پهلوى مانند پروبوس و سرگيوس و پولس فارسى و سوروس سهبخت و گئورگيوس و ابن العبرى و يعقوب رهاوى و جز اينها (معارف ١٢٥) كه به تاريخ ادب سريانى در زبانهاى اروپائى و عربى درست بايد نگريست و از آنان آگاه شد. من در گفتارم درباره دانشگاه ايرانى ادس و نصيبين اندكى در اين زمينه گفتگو داشته و سرچشمهها را نشان دادهام.
پنجم مترجمان نگارشهاى او به عربى كه در بيشتر سرچشمههاى ما نام و نشان آنها هست ورشر هم از آنان سخن داشته است. او در جدول نخستين كتاب خود از نه مترجم منطق و سرگذشت و نگارشهاى آنان ياد كرده است. مترجمان ديگر در فهرست ابن نديم و تاريخ الحكماء قفطى و جاهاى ديگر و در تاريخ ادب سريانى برشمرده شده است.