٩- الاشارات و التنبيهات كه در ان مغز نغز فلسفه را گويا آن چنان كه خود مى‌انديشيده است آورده و در ان به رياضى نپرداخته و در پايان آن شايد براى نخستين بار از پاره‌اى از مسائل عرفانى بروش منطقى و برهان عقلى كاوش كرده است (ديباچه من بر مناقب الصوفية) بر اين دفتر چندين گزارش نوشته‌اند (مهدوى ٢٧- گواشن ٧٢- قنواتى ٣ و ٢٣٩) كه من در فهرست كتابخانه دانشكده إلهيات تهران (١: ٤٧٢- ٤٧٧) بسيارى از آنها را برشمرده‌ام و همين گزارشها خود نشان دهنده ارزش اين دفتر است.

گزارش فارسى اشارات دوبار چاپ شده است. ابن العبرى آن را به سريانى برگردانده است چنان كه گواشن در ترجمه فرانسوى آن (ص ٧٢) ياد مى‌كند.

در كتابخانه آمبروزيانا در ميلان گزارش گمنامى است بر اشارات ابن سينا جز گزارش گمنام ديگر آن كه در مجلس تهران است و من درباره آن در كتابدارى نهم (ص ٣١٥) سخن گفته‌ام.

چند دانشمند از نگارش اشارات ابن سينا پيروى كرده‌اند يكى از آنها امام رازى است كه لباب الاشارات دارد كه دو بار چاپ شده است دومى آن در تهران، ديگرى جمال الدين على بن سليمان بحرانى گزارنده قصيده نفسيه ابن سينا و نگارنده الخير فى شرح ديباچه رساله الطير است كه اشارات دارد و شاگردش ابن ميثم بحرانى درگذشته ٦٧٩ بر ان گزارش دارد (ذريعه ١٣: ٩١- اعلام الشيعة ٧: ١٠٥) و آن بنام غياث الملة و الدين السيد الاجل است (دانشگاه ١٠/ ٥٣٩٨- إلهيات مشهد ٢: ٨٧) شرح همين اشارات از ابن ميثم در إلهيات مشهد (٢: ٨٨) و دانشگاه (١١/ ٥٣٩٨) هست. در ذريعه (٢: ٩٦) از اشارات الواصلين على علوم العميان و تنبيهات اهل العيان من ارباب البيان (نسخه نوشته ٦٨٥) ياد شده است با آغازى ديگر كه گويا از همين بحرانى باشد.

ديگرى غياث الدين منصور دشتكى درگذشته ٩٤٨ كه اشارات لطايف الاشارات دارد (مجلس ٢: ٣٦٦ ش ٩/ ٦١١- دانشگاه ١/ ٣١٣٤ و ٨/ ٧٧٠٥- ملك ص ٣٤ ش ١٦٤١) در ديباچه آن نام دشتكى همچون نگارنده آن هست و آن ردى است بر دوانى. در ذريعه (٢: ٩٦) به نام الاشارات و التلويحات از دشتكى بر مى‌خوريم ولى اين عبارت از آغاز التجريد اوست كه در آستان رضوى هست (٤: ٣٨- ذريعه ٣: