داراى ٤٨ مقاله چاپ شده بهمين نام گذارده شده و همه آن از ارسطو نيست. قفطى (ص ٤٦) از مسائل يا «بروبليماطا» در ٦٨ مقاله ياد مى‌كند. پاره‌اى از ان در عربى بنام «مابال» هم داريم (پترز ٦٦- ترانسميسيون بدوى ٩١- پل مورو ١١- هاملين ٤٢- ديباچه لطفى سيد بر كون و فساد ٦٥- انموذج العلوم گمنام ديباچه ترجمه پربلماتاص ٢٥). در همين كتاب چاپ شده در دفتر ١٨ بند ١ (٩١٦ ب- ١- ١٩) از اندازه كتاب و در دفتر ١٦ بند ٦ (٩١٤ الف ٢٥- ٤٠) از كتاب و خواب با آن سخن مى‌رود (ص ٣٥٣ و ٣٦٩ ترجمه انگليسى)

ابن سينا و فلسفه او

ابن سينا به كتابخانه نوح بن منصور سامانى (٣٦٥- ٣٨٧) كه در ان نوشته‌هاى فارابى و ديگران بوده است راه يافته و از انها بهره برده است. افسوس كه آن بسوخت او شفاء را كه در ٢٠ (ك) مجلد است و در منطق و طبيعى و رياضى و الهى بى‌آنكه كتابى ديگر با خود داشته باشد در خانه ابو غالب عطار در گرگان (پس از ٤١٢) دنبال كرده در همان هنگامى كه در بدر بوده و در همدان در خانه علوى در ٤١٤ نيز بدان مى‌پرداخته است ابو عبيد جوزجانى در گرگان بود كه بدو پيوست و سخن او را در آغاز منطق شفاء مى‌خوانيم (ص ٤٢ و ٤٦ و ٥٠ تتمة صوان الحكمة بيهقى چاپ هند).

در فهرست آقاى دكتر يحيى مهدوى داستان نگارش شفاء به خوبى آمده است (ش ٨٤) نجات او كه گزيده شفاء است در سه مجلد است (حاشيه ص ٤٦ تتمة بيهقى از روى نسخه ق ع).

درباره فهرست نگارشهاى ابن سينا در نسخه‌هاى گوناگون سرگذشت او كه چندين بار چاپ و ترجمه شده است سخن به ميان آمد، و دو فهرست نگارشهاى او از اب قنواتى و استاد گرامى آقاى دكتر يحيى مهدوى كه اكنون با بررسى مشترى بدان مى‌پردازند و دوباره چاپ خواهند كرد از رساترين سرچشمه‌ها خواهد بود.

نگارشهاى ابن سينا را مى‌توان چند دسته كرد:

١- دفتر همه سويه كه در آنها از فلسفه و دانش گوناگون گفتگو مى‌گردد مانند ١- الشفاء كه كلان‌ترين دفترى است تراويده خامه ابن سينا.