النجاة - ابن سينا - الصفحة ٤٥ - چند واژه ويژه متافيزيك و الهى
عربى درست روشن نيست.
در نفس ١: ١ بند٤٠٣ b ١٦( ترجمه تريكو ١٢) «ماتماتى سين متافيزيسين» مىبينيم كه در ترجمه عربى (چاپ بدوى ٧) «رجل علومى فيلسوف اكبر» آمده است.
در فيزيك ٨: ١ بند٢٥١ a ٤ يادى از «جستجو يا روش راهبر به آغاز نخستين» (ترجمه فرانسوى كارترون ٢: ١٠٢- ترجمه انگليسى كرن فرد) مىشود كه در ترجمه عربى (چاپ بدوى ٨٠٤ و ٨٠٨) «السبل المودية الى النظر فى المبدأ الأول» مىخوانيم.
در متافيزيكE :١ بند١٠٢٦ a ١٥ ,٢٤ ,٣٠( تريكو ١: ٣٣١ و ٣٣٢- بويژ ٢: ٧١٣) وK :٤٩١ b ١٦٠١( تريكو ٢: ٥٩٣)- از فلسفه نخستين ياد مىشود.
در چاپ بوئيژ (٢: ٧٠٧ و ٧١١) از تفسير ما بعد الطبيعة (١٠٢٦ a ١٦ ) از «فلسفه رائيه: تعليمى، طبيعى، الهى» ياد شده است در ديباچه بوئيژ ١١٤- ١١٦: الحروف، إلهيات، مطاطافوسيقا، ما بعد الطبيعة.
واژه فلسفه نخستين را در اين نوشتهها مىبينيم:
در فيزيك ١: ٩ بند١٩٢ a ٣٥ و ٢: ٢ در پايان (ترجمه: عربى ١: ٧٥ و ٩٩- انگليسى كارترون ١: ٥٠ و ٦٤- انگليسى كرن فرد ١: ٩٦ و ١٢٦- ترجمه فرانسوى ٢: ١١٢) و در آسمان نامه ١: ٨ بند٠١ b ٧٧٢( پول مورو ٣١- بدوى ١٨٦) و در كون و فساد ١: ٣ بند٣١٨ a ٦( ترجمه تريكو ٢٧ و ترجمه انگليسى ويليامز ١٠ و ترجمه عربى لطفى سيد ص ١٣٢) ارسطو در جنبش جانورانDe motus animaliuin فصل ٦ بند ٠٠٧b ٨ الهى را فلسفه نخستين خوانده است.
(چاپ لوئبXII ص ٦٩٨- ٧٠٤ بنامOn movement of animals همراه باParti of animals - تاريخ فلسفه زلر ١: ٧٦) در متافيزيك دفترK فصل ٣ و ٤ بند١٠٦١ b ٥ ,٢٥ براى فلسفه نخستين واژه «فيلوسوفيا» بكار برده شده است.
چنان كه در دفترA فصل ١ و ٢ هم آن را مىبينيم. ترجمه عربى در اينجا در تفسير ابن رشد افتاده است.