عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠١ - خاتمه بيع صرف

ترجمه:

خاتمه بيع صرف‌

فرع‌

بواسطه تعيين در ضمن عقد دراهم و دنانير از نظر ما معلوم و معيّن مى‌شوند چه در بيع صرف و چه در غير آن، بنابراين اگر در درهم يا دينار معيّنى عيبى ظاهر شد در صورتى كه آن عيب از غير جنس مورد معامله باشد، معامله باطل است.

فرع‌

اگر در مقابل درهم و دينار معيوب عوض هم جنس با او قرار داده باشند بيع رأسا و بطور كلّى باطل است مانند معاوضه دراهم به دراهم.

و اگر در قبال هريك عوضى غير مجانس با آن قرار گرفته باشد همچون درهم به دينار معامله نسبت به آن مقدارى كه سالم است صحيح و نسبت به مقدارى كه معيوب از غير جنس است باطل مى‌باشد و هريك از متعاقدان در صورتى كه موقع عقد جاهل به عيب بوده باشند خيار دارند.

فرع‌

اگر عيب ظاهر در عوضين از جنس بوده و در مقابلش عوض مجانس با آن باشد كسى كه معيوب به او منتقل شده حق دارد معامله را ردّ كند بدون اينكه حق گرفتن ارش را داشته باشد. و اگر در مقابل معيوب عوضش مخالف با آن بود. و معاوضه نيز صرف باشد مى‌تواند در مقابل عيب مادامى كه مجلس عقد باقى است ارش گرفته يا آن را ردّ كند ولى بعد از تفرّق و بهم خوردن مجلس شخصى كه معيوب به وى منتقل شده تنها مى‌تواند عقد را فسخ و رد كند و گرفتن ارش از جنس نقدين جايز نيست ولى اگر بخواهد از غير جنس نقدين ارش بگيرد برخى از فقهاء آن را تجويز نموده‌اند.