عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٩ - اقرار به حق و پارهاى از فروعات آن

ترجمه:

ل: حرام است قاضى حجّت و دليل را به احد المتناز عين تلقين كند.

م: پس از آنكه مدعى ادّعاء خود را اظهار كرد در صورتى كه بر قاضى واضح و روشن شد صاحب حق كيست و از وى درخواست حكم نمود لازم است قاضى به نفع وى حكم كند.

ن: مستحب است قاضى پيش از حكم متنازعين را به صلح و آشتى با يكديگر دعوت نمايد.

س: امورى بر قاضى مكروه است كه در ذيل شرح مى‌دهيم:

١- نزد صاحب حق شفاعت كند كه از حقّش صرف‌نظر كرده و آن را اسقاط كند.

٢- از مدّعى بخواهد كه از ادّعايش بگذرد.

٣- در وقت قضاوت براى خود حاجب و دربان قرار دهد.

٤- آنكه هنگام چرت زدن يا زمان حزن و غم يا وقت غضب يا مقارن گرسنگى و سيرى فوق العاده حكم نمايد.

كلام در كيفيت حكم و تشخيص مدعى از منكر

مدّعى: كسى است كه اگر نزاع را رها كند مخاصمه و اختلاف پايان مى‌پذيرد.

منكر: شخصى است كه در مقابل مدّعى باشد.

جوابى را كه منكر مى‌دهد از سه امر خارج نيست:

١- آنكه اقرار به حق نموده و ادّعاى مدّعى را تصديق مى‌نمايد.

٢- بطور كلّى ادّعاى مدّعى را انكار مى‌كند.

٣- در مقابل ادّعاى مدعى سكوت مى‌كند.

اقرار به حق و پاره‌اى از فروعات آن‌

در صورتى كه منكر به حق اقرار نمود به شرطى كه كامل باشد اين اقرار در حقّش نافذ است.