عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧ - تعارض دعاوى در اموال

ترجمه:

تعارض دعاوى در اموال‌

اگر دو نفر در مالى كه در تصرفشان هست با يكديگر نزاع نمايند يعنى هركدام مدّعى مجموع آن مال باشند حكم آن است كه هركدام بر نفى استحقاق ديگرى قسم خورده و سپس مال را بين خود بطور تساوى تقسيم كنند.

چنانچه اگر هردو بيّنه داشته باشند نيز مال بينشان بالمناصفه تقسيم مى‌گردد باين نحو كه مال در تصرف هركدام را به ديگرى مى‌دهند.

فرع‌

اگر مال در تصرّف هيچكدام نبوده و به اصطلاح يد هردو از آن خارج محسوب گردد مال از آن كسى است كه بيّنه داشته باشد و در صورتى كه هردو اقامه بيّنه نمايند آن كس كه شهودش اعدل است مقدّم مى‌باشد و به فرض اگر از نظر عدالت با هم مساوى باشند آن كس كه شهودش از نظر عدد بيشتر است ترجيح دارد و در صورت تساوى از اين حيث متوصل به قرعه شده و بدين وسيله يكى را بر ديگرى بايد مقدّم نمود.

فرع‌

اگر يكى از متنازعين در مال تصرف داشته و بدين ترتيب صاحب يد باشد و ديگرى غير متصرف محسوب گردد در صورتى كه صاحب يد قسم نخورد مال تعلّق به او دارد منتهى بايد توجّه داشت كه با اقامه بيّنه از خوردن قسم معاف نميشود.

فرع‌

اگر متنازعين كه يكى متصرف بوده و ديگرى غير متصرف هردو اقامه بيّنه نمودند در اينكه حكم به نفع كداميك صادر شود بين فقهاء اختلاف است.