عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٩ - سوم اشيائى كه داخل در مبيع هستند

ترجمه:

و: واجب است كه در وقت قبض دادن، مبيع خالى از اموال و امتعه بايع و غير او باشد.

ز: اشيائى كه مكيل يا موزون بوده اگر قبض نشده باشند فروختن آنها مكروه است.

برخى از فقهاء فرموده‌اند:

در صورتى كه مكيل يا موزون طعام باشد بيعشان قبل از قبض حرام مى‌باشد.

ح: اگر مشترى پس از قبض مبيع مدعى شد كه آن را بايع كمتر از مقدار واقعى آن تحويل داده در صورتى كه هنگام وزن يا كيل حاضر نبوده باشد موظف است قسم بخورد و سپس بنفع وى حكم صادر مى‌گردد ولى اگر در موقع كيل يا وزن حضور داشته و ناظر بوده ادّعاى فعلى از او پذيرفته نمى‌شود بلكه وى بايع را بايد قسم بدهد و پس از قسم البته حكم به نفع بايع تمام مى‌شود.

ط: اگر مشترى ادّعاى خود را در جائى كه مسموع نيست (يعنى در فرض دوّم كه موقع كيل يا وزن حاضر بوده) تغيير داده و بگويد:

بايع تمام مبيع را به قبض من نداده كلامش در اين صورت مسموع بوده منتهى بايد قسم بخورد مشروط به اينكه قبلا ادّعاى اوّل را ننموده باشد.

سوّم اشيائى كه داخل در مبيع هستند

قاعده كلّى براى دخول اين اشياء در مبيع يا خروجشان از آن اين است كه بايد لغت و عرف را مناط قرار داد، بنابراين اگر بستانى را فروخته و آن را با همين لفظ مورد معامله قرار دادند زمين و درختان و بناء و ساختمان واقع در آن داخل در مبيع مى‌باشند.

همچنين در بيع بستان راه عبور اشخاص و نيز محلّ جريان آب همچون جوى و نهر داخل مى‌باشند.