توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٢ - تشبيه و شرح آن

داراى صفتى است امر ديگرى كه آن نيز واجد آن صفت مى‌باشد را انتزاع نمايند مانند مثال مذكور كه در آن خواسته‌ايم بگوئيم شجاعت زيد بحدّى استكه تمام مصاديق شير از افراد زيد مى‌باشند بنابراين معناى مثال مذكور چنين مى‌باشد.

لقيت بزيد اسدا (ملاقات كردم با زيد شجاع درحاليكه شير با صولت و هيبت يكى از افراد آن مى‌باشد.

قوله: مع انّ شيئا منها الخ‌ ضمير در [منها] به استعاره تحقيقيّه و استعاره بالكنايه و تجريد راجع است.

قوله: لانّ الاستعارة التخييليّة: استعاره تخييليه آنستكه يكى از لوازم مشبّه‌به را براى مشبّه اثبات كنند همچون اثبات [اظفار] كه از لوازم درنده است براى مرگ.

قوله: صم بكم عمى‌ : آيه (١٨) از سوره بقره.

قوله: و يجعل الكلام خلوا عنه: كلمه [خلو] بكسر خاء و سكون لام يعنى خالى و تنها.

قوله: لان يراد به: ضمير در [به‌] به كلام راجع است.

قوله: المنقول عنه: يعنى مشبّه‌به و مستعارمنه.

قوله: و المنقول اليه: يعنى مشبّه و مستعارله.

قوله: لو لا دلالة الحال: يعنى قرينه حاليّه.

متن‌

و النّظر هيهنا فى اركانه و هى طرفاه و وجهه و اداته و فى الغرض منه و اقسامه.

شرح عربى‌

( و النّظر هيهنا فى اركانه) اى البحث فى هذا