توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٩ - غرض از تشبيه
است كه يافت شده و از نظر تمام مردم اشهر و اتم باشد.
قوله: فى الاوّل: مقصود از آن بيان امكان مىباشد.
قوله: فى الثّانى: منظور از آن بيان حال مىباشد.
قوله: و كذا بيان المقدار: يعنى مقدار حال مشبّه.
قوله: فيقتضى الامرين جميعا: مقصود از [امرين] اتميّت و اشهريّت مىباشد.
قوله: فالتشبيه به: ضمير در [به] به اتمّ اشهر راجع است.
قوله: بزيادة التقرير: كلمه [باء] در [بزياده] بمعناى سببيّت مىباشد.
متن
او تزيينه كما فى تشبيه وجه اسود بمقلة الظّبى او تشويهه كما فى تشبيه وجه مجدور بسلحة جامدة قد نقرتها الدّيكة.
او استطرافه كما فى تشبيه فحم فيه جمر موقد ببحر من المسك موجه الذهب لابرازه فى صورة الممتنع عادة.
و للاستطراف وجه آخر و هو ان يكون المشبّه به نادر الحضور فى الذّهن امّا مطلقا كما مرّ و امّا عند حضور المشبّه كما فى قوله:
|
و لا زوردية تزهو بزرقتها |
بين الريّاض على حمر اليواقيت |
|
|
كانّها فوق قامات ضعفن بها |
اوائل النّار فى اطراف كبريت |